Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Po 439/06, po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego, w sprawie z wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w sprawie ze skargi K. P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt 3/I SA/Po 1939/03 - pozostawił wniosek bez rozpoznania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że K. P. została wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF". Wezwanie to wraz z formularzem wniosku zostało doręczone skarżącej w dniu 12 czerwca 2006 r. z pouczeniem, że niezłożenie wniosku na urzędowym formularzu w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
W związku z niewykonaniem powyższego wezwania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie K. P. wniosła o jego zmianę przez uwzględnienie wniosku, ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że sprawa nie została merytorycznie rozpoznana przez Sąd I instancji, mimo złożonych przez nią dowodów na poparcie zasadności wniosku i istnienia w sprawie przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych przewidzianych w art. 239 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.
Skarżąca podniosła także, że od dnia 10 maja 2006 r. nie została rozpoznana merytorycznie złożona przez nią skarga o wznowienie postępowania w sprawie I SA/Po 1939/03, jak i sprzeciw z dnia 22 lipca 2006 r. na zarządzenie referendarza sądowego. Stwierdziła, że w złożonym przez nią urzędowym formularzu Ministerstwa Sprawiedliwości o stanie rodzinnym i majątkowym z dnia 14 czerwca 2006 r. przedstawiła stan faktyczny identyczny jak w sprawie, w której Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu zwolnił ją od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 18 listopada 2003 r., sygn. akt I SA/Po 1939/03. Wskazując, że jej stan majątkowy nie uległ zmianie, skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie jest dowodem mechanicznego stosowania przepisów przez Sąd.
Zdaniem skarżącej postępowanie Sądu w niniejszej sprawie przez swoje sformalizowanie naruszało art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, ponieważ zamknęło drogę sądową i pozbawiło ją prawa do rzetelnego i uczciwego postępowania, podczas gdy sądy w procesie orzekania powinny uwzględniać interes strony i jej konstytucyjne uprawnienia. Skarżąca zarzuciła, że Sąd I instancji nie podał podstawy prawnej, z której wynikałoby, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jak i wojewódzkimi sądami administracyjnymi obowiązują urzędowe formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że wniosek składa się na urzędowym formularzu. W wykonaniu delegacji zawartej w art. 256 p.p.s.a. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). W § 1 pkt 1 tego rozporządzenia ustalony został wzór formularza wniosku oznaczonego symbolem "PPF" dla wniosków o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W świetle tych przepisów, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być złożony na innym formularzu.
Wbrew wywodom skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podał w wezwaniu z dnia 25 maja 2006 r. przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z których wynika obowiązek złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym i jak już wyżej wskazano, dołączył do wezwania właściwy wzór formularza wniosku.
Skarżąca mimo prawidłowego wezwania nie złożyła wniosku na przesłanym jej przez Sąd formularzu. W tej sytuacji, zgodnie z art. 257 p.p.s.a., Sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego miał uzasadnioną podstawę do pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez merytorycznego rozpoznania.
Z powyższych względów nie zasługują również na uwzględnienie dalsze zarzuty podniesione w zażaleniu, odnoszące się do naruszenia norm konstytucyjnych, a także powołujące się na formalistyczne podejście Sądu do stosowania prawa.
Wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu Sąd I instancji rozpoznał sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego, wydając zaskarżone postanowienie, natomiast skargi o wznowienie podlegającej opłacie sądowej nie mógł rozpoznać przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych.
Wniesionego zażalenia nie uzasadnia także argumentacja oparta na przepisie art. 239 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., ponieważ przepis ten dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych strony skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ wyrok, którego dotyczy skarga o wznowienie, zapadł w sprawie celnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
m.s.