Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 80/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę K.T. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie podatku akcyzowego i zwrócił skarżącemu wpis sądowy od skargi.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że skarżący wniósł ją po terminie. Skarżący otrzymał bowiem zaskarżoną decyzję w dniu 17 grudnia 2015 r., a skargę na ten akt nadał co prawda w dniu 15 stycznia 2016 r., jednakże bezpośrednio do sądu, wskazując na kopercie jako adresata przesyłki: "Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. (...) za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w O. (...)". W dniu 18 stycznia 2016 r. skarga wpłynęła bezpośrednio do Sądu, tj. z pominięciem trybu przewidzianego w art. 54 § 1 p.p.s.a., i została przesłana Dyrektorowi Izby Celnej w O. przy piśmie z dnia 19 stycznia 2016 r., celem nadania jej właściwego biegu.
Sąd I instancji stwierdził, że dla skutecznego dotrzymania tego terminu niezbędnym było złożenie skargi do dnia jego upływu, tj. do dnia 18 stycznia 2016 r. Tymczasem skarga została nadana w placówce pocztowej na adres właściwego organu administracji publicznej w dniu 19 stycznia 2016 r., a więc po terminie. W takim przypadku o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data jej nadania przez sąd na adres właściwego organu, co nastąpiło w dniu 19 stycznia 2016 r., a więc po upływie ustawowego terminu.
W zażaleniu skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wobec uznania, że skarga z dnia 15 stycznia 2016 r. nie została złożona w ustawowym terminie,
- - art. 54 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania oraz uznanie, iż skarga z dnia 15 stycznia 2016 r. nie została złożona w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, w sytuacji prawidłowego wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] listopada 2015 r.
W uzasadnieniu zażalenia stwierdził, że na kopercie zawierającej skargę w sposób prawidłowy podano adres organu administracji (ul. D. 1, [...] O.), wyraźnie określając tryb wniesienia skargi wynikający z art. 54 § 1 p.p.s.a., to jest pośrednictwo organu oraz "ostatecznego" adresata, do którego miała wpłynąć skarga. W rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło więc zaadresowanie przesyłki bezpośrednio do sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej (...) albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie został przewidziany szczególny tryb postępowania w przypadku wniesienia środka zaskarżenia na akt administracyjny bezpośrednio do sądu administracyjnego. Tego typu sytuację, tak jak w rozpoznawanej sprawie, należy oceniać w świetle wskazanych przepisów p.p.s.a. Ich wykładnia językowa i systemowa nie nastręcza trudności, gdyż moment wniesienia środka zaskarżenia został przez ustawodawcę utożsamiony z chwilą oddania pisma w placówce pocztowej. Jednakże aby to oddanie pisma w placówce pocztowej odniosło skutek prawnoprocesowy kluczowe jest spełnienie wymogu wskazanego w art. 54 § 1 p.p.s.a., czyli zaadresowanie go do organu administracji, którego działanie, bezczynność lub przewlekłość są przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Przyjęcie odmiennej wykładni czyniłoby zbyteczną i nieefektywną normę prawną zawartą w art. 54 § 3 p.p.s.a., regulującą instytucję samokontroli organu administracji. W rezultacie, jak trafnie zauważył Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w przypadku zaadresowania przesyłki zawierającej skargę bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien przekazać ją właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, decyduje data nadania skargi przez sąd na adres organu administracji. Pogląd ten, akceptowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienia NSA: z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1768/11; z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1453/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1489/07; z dnia 28 sierpnia 2008 r., I FSK 995/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nadał skargę do organu w dniu 19 stycznia 2016 r., podczas gdy termin do jej wniesienia upłynął w dniu 18 stycznia 2016 r., a zatem Sąd odrzucił skargę przyjmując, że została wniesiona z uchybieniem terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjęta przez Sąd I instancji próba naprawienia "błędu skarżącego" była zbędna.
Z akt sprawy, jak trafnie podnosi autor zażalenia wynika bowiem, że na kopercie zawierającej skargę znajdował się adres organu, za pośrednictwem którego skarga ta miała być wniesiona do Sądu I instancji. W tej sytuacji zarzut pod adresem skarżącego (którego konsekwencją jest zamknięcie drogi do sądu), że nie wniósł on skargi w prawidłowym trybie (za pośrednictwem organu) nie znajduje usprawiedliwienia.
Tym samym zarzuty naruszenia art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. okazały się zasadne.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.