Uzasadnienie
W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 lutego 2021 r. nr DIR-IXa.7343.33.2017.KK.16 w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu, w której zawarł wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 lutego 2022 r. sygn.. akt V SA/Wa 2939/21 na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie przedstawił dokumentacji potwierdzającej wskazane przez niego okoliczności uzasadniające w jego ocenie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, na trudną sytuację finansową firmy uniemożliwiającą zwrot kwoty określonej w zaskarżonej decyzji, tj. 292.250 zł oraz odsetki, jak również utratę płynności finansowej i w konsekwencji zakończenie działalności gospodarczej, a tym samym zwolnienie pracowników, przez co stratę poniesie również Skarb Państwa poprzez utratę regularnych wpływów z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności. Nadto skarżący podkreślił wypracowaną i utrwaloną renomę firmy i możliwość uregulowania należności w przyszłości w przypadku korzystnego zakończenia sporu z organem administracji oraz wygraną procesu cywilnego przeciwko Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, którego przedmiotem jest prawidłowość realizacji przez odwołującego Umowy o dofinansowanie.
Sąd I instancji odnosząc się do argumentacji skarżącego podniósł, że skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentacji obrazującej sytuację finansową skarżącego tj. nie udokumentował wysokości obrotów uzyskiwanych z działalności gospodarczej, co pomogłoby określić stosunek obrotów do kwoty określonej do zwrotu w zaskarżonej decyzji, nie przedstawił dokładnych danych dotyczących sytuacji finansowej, w tym wysokości przychodów, kosztów prowadzenia działalności i wyników finansowych. Jak również skarżący nie przedłożył informacji o stanie środków na rachunkach bankowych przez co uniemożliwił Sądowi dokonania oceny sytuacji finansowej Strony, podobnie jak nieprzedstawienie jakichkolwiek informacji w zakresie posiadanego majątku.
Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki nieodwracalne. Sąd wskazał, że możliwe jest bowiem, że w wyniku zapłaty kwoty określonej w zaskarżonej decyzji sytuacja finansowa firmy pogorszy się, ale nie będzie to skutek nieodwracalny, a jedynie przejściowy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zaprezentowano pogląd, a Sąd rozpoznający wniosek w niniejszej sprawie pogląd ten podziela, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (patrz: postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14, LEX nr 1529107).
W. S. złożył zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
• art. 61 § 3 p.p.s.a poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji, takie jak niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy brak wstrzymania wykonania decyzji i egzekucja tak wymiernej kwoty bezsprzecznie wyrządzi olbrzymią szkodę w majątku Skarżącego i spowoduje wręcz nieodwracalne skutki w postaci upadłości działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego,
• art 7 k.p.a., art 77 k.p.a., art 80 oraz art 127 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie i niezebranie całego materiału dowodowego, brak pełnego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz zaniechanie obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, poprzez zaniechania wezwania Skarżącego do uzupełniania wniosku o niezbędne dokumenty celem wykazania sytuacji finansowej przedsiębiorstwa Skarżącego w celu przeprowadzenia prawidłowej oceny konsekwencji wykonania decyzji dla jego firmy.
• błąd w ustaleniach faktycznych polegających na uznaniu, iż wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje dla Skarżącego nieodwracalnych skutków lecz jedynie skutki przejściowe, podczas gdy kwota wynikająca ze skarżonej decyzji jest tak olbrzymich rozmiarów, iż jej natychmiastowa egzekucja doprowadzi do braku płynności finansowej przedsiębiorstwa oraz możliwości regulowania bieżących zobowiązań, a w konsekwencji do upadłości firmy i skutki takie nie będą już możliwe do odwrócenia nawet w przypadku uwzględnienia Skargi i zwrotu nienależnego świadczenia wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu skarżący przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie. Do zażalenia skarżący dołączył dokument jednostronicowy "Rozliczenie roczne/okresowe dochodu firmy w roku 2020 z uwzględnieniem remanentów" za okres od 2020-01-01 do 2020-12-31.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne. Wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny może na wniosek wnoszącego skargę wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jakkolwiek celem wypełnienia dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności stanowiących podstawę wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, wnioskodawca winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie. Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia racji w kontekście instytucji przewidzianej w komentowanym przepisie była wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury, w których wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z wyczerpująco opisanymi przesłankami oraz dowodami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie.
Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy, który winien przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej, wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczające złożenie samego wniosku, nawet z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia czy wręcz samo sparafrazowanie treści hipotezy art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy. Sąd musi dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że wniosek skarżącego nie zawierał argumentacji wystarczającej do udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem skarżący nie przedstawił dokumentacji na poparcie twierdzenia, że wykonanie kwestionowanej decyzji spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że skarżący powinien przedłożyć dokumenty, które świadczą o jego kondycji finansowej np. bilans zysków i strat, rachunek zysków i strat, środki finansowe zgromadzone na rachunku/rachunkach bankowych, koszty działalności. Jednym słowem przedłożyć dokumentację, która przedstawia, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki.
Skarżący w złożonym wniosku ograniczył się jedynie do ogólnikowego przedstawienia skutków wykonania decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie przyjął, że okoliczności wskazane we wniosku nie są wystarczające do oceny rzeczywistej i aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego, co z kolei uniemożliwiało skonfrontowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji z jego faktycznymi możliwościami płatniczymi. WSA nie mógł więc pozytywnie rozpoznać wniosku poprzez stwierdzenie, że wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Żądanie wstrzymania wykonania decyzji bez wskazania konkretnych okoliczności i dowodów na ich potwierdzenie należy, wskutek dokonanej wyżej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a., uznać za niewystarczające.
Niewątpliwie należy wskazać, że zobowiązanie wynikające z zaskarżonej decyzji jest kwotą znaczącą, niemniej jednak Sąd I instancji rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie miał możliwości odniesienia jej do rzetelnie i przejrzyście zobrazowanej, aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. Odnosząc się do przedłożonego przez skarżącego na obecnym etapie dokumentu "Rozliczenie roczne/okresowe dochodu firmy w roku 2020 z uwzględnieniem remanentów" Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przedłożony przez skarżącego dokument nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji, bowiem nie obrazuje on sytuacji – kondycji finansowej skarżącego.
Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi.
W stanie niniejszej sprawy WSA prawidłowo zatem wskazał, że nie mógł ocenić całości aktualnej sytuacji finansowej skarżącego. Również w zażaleniu skarżący w sposób niewystarczający zobrazował swoją sytuację finansową.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji