Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 579/18 na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił M. C. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej.
Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja wniosku sprowadza się do twierdzenia, że realizacja decyzji stworzy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Okoliczności te nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, w szczególności nie przedstawiono jakichkolwiek dokumentów źródłowych obrazujących sytuację finansową strony skarżącej. Bez przedłożenia tego rodzaju dokumentów, Sąd nie jest w stanie ocenić, czy ewentualna zapłata kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji jest w stanie zagrozić sytuacji finansowej skarżącego i w jakikolwiek sposób wpłynąć na jego funkcjonowanie.
M. C. zaskarżyło powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie oraz uwzględnienie wniosku o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając zażalenie skarżący wskazał, że sama kwota zobowiązania tj. 1.732.484,00 zł jest na tyle wysoka, że nie wymaga wykazywania, iż jej jednorazowe wyegzekwowanie może naruszyć zdolność do realizacji zadań publicznoprawnych w zakresie oświaty. Argumentacja M. C. zmierza do wykazania, że zwrot kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 r. może spowodować zachwianie płynności finansowej jednostki z pokrzywdzeniem wykonywania zadań własnych, jak i zleconych. W załączeniu przedłożono zestawienie wydatków na zadania oświatowe ponoszone przez M. C. w latach 2014-2017 w porównaniu z otrzymaną subwencją.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest bezzasadne.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powołanego przepisu, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw jego wykonania. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09, dostępne w CBOSA).
Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów utrzymująca w mocy decyzję określającą przypadającą do zwrotu nienależnie uzyskaną kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek zwrotu należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej (zwrotu kwoty subwencji) obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07, dostępne w CBOSA).
W ocenie NSA strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. W zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powtórzyła argumentację podnoszoną w toku postępowania, zgodnie z którą konieczność zwrotu żądanej kwoty doprowadziłoby do znacznego uszczerbku w poziomie wykonywania zadań publicznych. Spowodowałoby to również zakłócenie w finansach strony skarżącej, a w konsekwencji konieczność poszukiwania obcych źródeł finansowania w celu wykonywania zadań publicznych. Dodatkowo do zażalenie strona załączyła zestawienie wydatków na zadania oświatowe ponoszone przez M. C. w latach 2014-2017 w porównaniu z otrzymaną subwencją.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo odmówił stronie skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że nie wykazała, że zachodzą przesłanki udzielenia jej ochrony tymczasowej. Błędu tego nie naprawiła również na obecnym etapie postępowania. Nie przedstawiła bowiem żadnych konkretnych dokumentów źródłowych mogących potwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Dołączone do zażalenie zestawienie wydatków na zadania oświatowe ponoszone przez M. C. w latach 2014-2017 w porównaniu z otrzymaną subwencją (podpisaną przez Dyrektora Wydziału Edukacji) również nie obrazuje aktualnej sytuacji finansowej oraz majątkowej skarżącego Miasta.
Podsumowując, z przedstawionych przez stronę skarżącą argumentów nie wynika, aby w aktualnej sytuacji egzekwowanie należności pieniężnych wynikających z wydanych w sprawie decyzji administracyjnych mogło wywołać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.