Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 384/19 po rozpoznaniu wniosku A. Sp. z o.o. w B. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niespełnienia przez grupę warunków uznania i wykreślenia grupy z rejestru grup producentów rolnych.
Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie można natomiast mówić o wykonaniu decyzji, jeżeli nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Do wykonania nie kwalifikują się natomiast te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawego lub faktycznego w nich określonych nie wymagają czynności ze strony ich adresatów. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki.
Sąd I instancji stwierdził, że przedmiotowa decyzja Prezesa ARiMR nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, w tym w szczególności w drodze przymusu, nie może więc spowodować bezpośrednich zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. w postaci wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Spółka wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez:
- a) jego błędną wykładnię polegającą na nietrafnym uznaniu, że w niniejszej sprawie przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji gdy spod jego zakresu wyłączone są jedynie przepisy prawa miejscowego, które weszły w życie.
- b) jego niezastosowanie wskutek naruszenia opisanego w pkt a) powyżej, w sytuacji gdy jest to konieczne dla zabezpieczenia interesu skarżącego przed poniesieniem szkody.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja pozbawia skarżącą Spółkę określonego statusu prawnego, co wiąże się z bezpośrednimi dla niej skutkami finansowymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej.
W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ dotyczył decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie niespełnienia warunków uznania i wykreślenia z rejestru grup producentów rolnych, która to decyzja nie nadaje się do wykonania, w tym w szczególności w drodze przymusu, nie może więc spowodować bezpośrednich zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. w postaci wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. WSA nie odniósł się przy tym do żadnego z argumentów Skarżącej Spółki, które miały na celu wykazanie, że w tym przypadku zaskarżona decyzja wywołuje jednak trudne do odwrócenia skutki prawne.
W ocenie NSA, Sąd I instancji błędnie wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania. Należy zauważyć, że odmowa wstrzymania zaskarżonej decyzji spowoduje wykreślenie skarżącej Spółki z rejestru grup producentów rolnych i tym samym Spółka może zostać pozbawiona prawa ubiegania się o przyznanie środków z tytułu pomocy finansowej, co niezbicie świadczy, iż mogą zostać spełnione przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Inaczej mówiąc wykreślenie z ewidencji producentów rolnych wiążę się z odmową przyznania płatności w przyszłych postępowaniach z uwagi na brak statusu producenta rolnego.
Należy jednak mieć na uwadze, że wykreślenie z ewidencji producentów rolnych, co w konsekwencji wiąże się z utratą warunku umożliwiającego skuteczne ubieganie się o przyznanie płatności producentowi rolnemu w postępowaniu administracyjnym, nie stanowi samoistnej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., jak również nie stanowi automatycznie o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniu trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z dnia 22 marca 2018 r. I GZ 48/18, I GZ 49/18).
Dlatego też Sąd I instancji ponownie oceni wniosek skarżącej Spółki pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, WSA szczegółowo odniesie się do argumentacji Skarżącej Spółki i oceni, czy zaskarżona decyzja - w okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy - wywołuje skutki, których odwrócenie byłoby trudne w razie ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.