Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2039/17 odmówił A. Spółka Jawna w Płocku (dalej: skarżącą) wstrzymania wykonania decyzji Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 21 maja 2015 r. nr [...]; decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 22 października 2015 r. znak: [...]; pisma (oświadczenia woli) Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 12 listopada 2015 r. znak: [...]. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z 18 września 2017 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z 23 czerwca 2017 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 22 października 2015 r. Decyzją tą organ utrzymał w mocy decyzję Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 21 maja 2015 r. nr [...] określającą kwotę przypadającą skarżącej spółce do zwrotu w wysokości 2.911.113,12 zł pochodzących z umowy o dofinasowanie projektu pn.,,Zwiększenie konkurencyjności Spółki A. poprzez badania przemysłowe i rozwojowe", zawartej w dniu 12 listopada 2012 r., pomiędzy Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, a Przedsiębiorstwem Wielobranżowym,,A." [...]. Natomiast skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania - decyzji organu I i II instancji dotyczących określenia kwoty jaka przypada skarżącej spółce do zwrotu środków (pkt 1 i 2 wniosku) oraz - pisma (oświadczenia woli) Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 12 listopada 2015 r. o rozwiązaniu umowy o dofinasowanie projektu (pkt 3 wniosku). W ocenie Sądu pierwszej instancji, w związku z tym, że istniała rozbieżność pomiędzy przedmiotem rozpoznawanej skargi, a przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania, należało ustalić, czy decyzje 21 maja 2015 r. i z 22 października 2015 r. oraz pismo z 12 listopada 2015 r. stanowiące przedmiot wniosku o wstrzymanie wykonania można było zakwalifikować jako wydane "w granicach tej samej sprawy", a następnie rozważyć możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej. Odnosząc się w świetle powyższego do problemu niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji wyjaśnił co należy rozumieć przez sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" wskazujące, że o postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy tożsame przedmiotowo i podmiotowo, a więc gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, takiego samego przedmiotu i stanu faktycznego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OZ 751/10). W ocenie Sądu postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania i akty będące przedmiotem wniosku nie zostały wydane w granicach tej samej sprawy, w konsekwencji czego Sąd pierwszej instancji przyjął, że przedmiotowy wniosek nie mógł zostać uwzględniony. W ocenie Sądu pierwszej instancji określenie skarżącej kwoty przypadających do zwrotu środków oraz oświadczenia woli, nie zachowały tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Argumentując przedstawione stanowisko WSA podniósł następnie, że podstawą wydania decyzji określającej skarżącej spółce kwotę przypadającą do zwrotu środków (jak również decyzji II instancji) stanowiły przepisy Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.), a podstawą prawną wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania stanowiły przepisy regulujące warunki wszczęcia postępowania w celu wzruszenia decyzji ostatecznej tj. przepisy Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.). Natomiast oświadczenie woli z 12 listopada 2015 r. zostało złożone na podstawie umowy o dofinasowanie z 12 listopada 2012 r. oraz przepisy Kodeksu Cywilnego. Konstatując Sąd pierwszej instancji stwierdził, że żądanie wstrzymania wykonania przedmiotowych aktów wykraczało poza granice postępowania wyznaczonego treścią zaskarżonego postanowienia. A. Spółka Jawna w Płocku wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania decyzji decyzji Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 21 maja 2015 r. nr [...]; decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 22 października 2015 r. znak: [...]; pisma (oświadczenia woli) Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 12 listopada 2015 r.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), poprzez wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji, podczas gdy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym, dyspozycją art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte są zarówno akty wydane w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 Sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99 (ONSA 2001/1/7). Stwierdził w niej, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowanie należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Takie rozumienie omawianego pojęcia znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie (por. postanowienia NSA: z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 441/12; z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1651/13; z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 3075/13, dostępne w CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 18 września 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 21 maja 2015 r.; decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 22 października 2015 r.; pisma (oświadczenia woli) Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z 12 listopada 2015 r. Zatem wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy orzeczenia zobowiązującego do zwrotu środków z Budżetu Unii Europejskiej, które nie jest przedmiotem postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Wskazane sprawy są ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednak ze względu na odrębność zakresu przedmiotowego nie można uznać, że tworzą tę samą sprawę w znaczeniu materialnym.
Zaznaczenia wymaga, że skarżąca ochroną tymczasową próbowała objąć akt administracyjny, który znajduje się poza granicami niniejszej sprawy. Wszczęta skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprawa sądowoadministracyjna w zakresie przedmiotowym dotyczy odmowy wznowienia postępowania w sprawie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. W świetle art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 p.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym. W postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym odmowy wznowienia postępowania w sprawie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, dotyczącego zobowiązania do zwrotu środków z budżetu Unii Europejskiej nie zachodzi tożsamość przedmiotowa tych dwóch postępowań, a tym samym są to dwie różne sprawy w znaczeniu materialnym. W konsekwencji tego, w niniejszym postępowaniu, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji utrzymującej w mocy decyzję zobowiązującą do zwrotu dotacji nie może zostać uwzględniony, bowiem nie dotyczy aktu wydanego w granicach tej samej sprawy, której dotyczy skarga.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.