Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 2188/17 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) października 2017 r. nr (...)w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania z tytułu zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania.
W skardze na powyższą decyzję Ministra Rozwoju i Finansów skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jedynym źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu umowy zlecenia (8.000 zł brutto miesięcznie). Prawie całość tej kwoty konsumuje kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata spłaty wynosi 6.700 zł. Skarżący wyjaśnił, że jest to kredyt związany z nieruchomością jego żony (mają rozdzielność majątkową), sam nie jest właścicielem żadnej nieruchomości ani samochodu. Ponadto podniósł, że prowadzenie przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego narazi go na dodatkowe koszty z tym związane, które spowodują dalsze pogorszenie jego sytuacji majątkowej, a w przyszłości może i całkowitą niewypłacalność. Do wniosku skarżący załączył umowę majątkową małżeńską, umowę kredytu wraz z harmonogramem spłat oraz potwierdzeniem przelewu z tytułu spłaty raty kredytowej, umowę zlecenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne a ponadto powinno być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej strony skarżącej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem z przedstawionych przez skarżącego informacji nie wynika prawdopodobieństwo, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd podkreślił, że ponoszenie wydatków związanych ze spłatą zaciągniętych kredytów nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W opinii Sądu nie można przyjąć, aby prywatne zobowiązania finansowe, takie jak spłata kredytów bankowych lub pożyczek, miały pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi.
Zdaniem Sądu samo przekonanie skarżącego, że na skutek wykonania decyzji może dojść do utraty płynności finansowej i wyrządzenia znacznej, nieodwracalnej szkody nie przemawia za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący ogólnikowo, mało precyzyjnie i bez odniesienia się do konkretów wskazał na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 61 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy wykonanie ostatecznej decyzji Ministra Rozwoju i Finansów nr (...)z dnia (...) października 2017 r., na mocy której skarżący winien uiścić należność publicznoprawną w wysokości 86.072,34 zł doprowadzi do znacznej szkody po jego stronie oraz pozbawi go istotnej części majątku, jak również narazi na brak środków umożliwiających samodzielne utrzymanie.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wobec pozostałych członków spółki toczy się szereg postępowań sądowych i gdy zaskarżone decyzje nie zostaną uchylone osoby te będą zobowiązane do zapłaty znacznych kwot, co doprowadzi do niewypłacalności. Z uwagi na powyższe okoliczności dochodzenie roszczeń regresowych od pozostałych wspólników może być w znaczny sposób utrudnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Podkreślić też trzeba, że rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, Sąd nie dokonuje oceny zawartości samej skargi, a czego faktycznie strona wnosząca przedmiotowe zażalenie między innymi się domaga. Niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny Sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61§ 3 p.p.s.a., to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności rozstrzygnięcia z prawem, a zwłaszcza orzeczenie Sądu w tym zakresie, niweczyłoby sądową kontrolę legalności aktu administracyjnego, jakim jest zaskarżona w sprawie decyzja (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. II OZ 184/05, niepubl.). Nie mogły, zatem stanowić przedmiotu oceny Sądu eksponowane tak w skardze, jak i w rozpoznanym zażaleniu okoliczności dotyczące zgodności z przepisami prawa przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego.
Dla zastosowania ochrony tymczasowej zgodnie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie wystarczy zatem tak jak uczyniono to we wniosku i w zażaleniu przywołanie ww. przesłanek, lecz wymagane jest wykazanie ich istnienia. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
Samo powołanie się na wystąpienie ww. przesłanek bez odniesienia ich do konkretnej sytuacji skarżącego świadczy o gołosłowności argumentacji strony skarżącej. Skarżący bowiem ani we wniosku, ani w zażaleniu nie przedstawił jaki posiada majątek aby można było ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. O wyjaśnieniu sytuacji majątkowej nie świadczą przywołane w zażaleniu okoliczności związane z prowadzeniem w stosunku do pozostałych wspólników szereg postępowań sądowych, czy konieczność solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki M. Podstawy zastosowania ochrony tymczasowej nie można upatrywać również w konieczności spłaty zobowiązań z tytułu kredytu hipotecznego w wysokości 6700 zł miesięcznie, co przy zarobkach skarżącego w kwocie 8000 zł brutto nie przemawia za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Ponadto jak sam przyznał skarżący kredyt hipoteczny związany jest z nieruchomością żony nie jest właścicielem żądnej nieruchomości ani samochodu, z żoną ma rozdzielność majątkową i to ona pomaga mu w codziennym życiu. Taką okolicznością nie będzie również groźba postępowania egzekucyjnego, które w opinii skarżącego spowoduje dalsze pogorszenie się jego sytuacji prowadząc do jego niewypłacalności. A zatem w zażaleniu tkwi wewnętrzna sprzeczność, ponieważ z jednej strony argumentuje się, że w codziennym życiu skarżącemu pomaga żona i jednocześnie to skarżący spłaca kredyt zaciągnięty na nieruchomość żony przy zarobkach miesięcznych 8000 zł.
Trudna sytuacja materialna, czy też fakt, że wartość egzekwowanego świadczenia jest znacznie wyższa od wartości aktywów zobowiązanego, nie dowodzi bowiem, że egzekucja może spowodować nieodwracalne (trudne do odwrócenia) skutki, czy też wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę. Nie jest także taką okolicznością wysokość zobowiązania objętego decyzją: wynika to z faktu, że w prawie administracyjnym przewidziano szereg środków egzekucyjnych, jak choćby egzekucja z pieniędzy, z rachunku bankowego czy z wynagrodzenia, które co do zasady nie prowadzą do zaistnienia okoliczności z art. 61 § 3 p.p.s.a., a są stosowane również wówczas, gdy wysokość dostępnych środków nie wystarcza na pokrycie całej kwoty zobowiązania jednorazowo.
Odnosząc się do argumentacji zażalenia wyjaśnić należy skarżącemu, że sąd na etapie sprawy, w którym następuje rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze odnośnie do niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest bowiem ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom i jest oderwane od oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd nie może oceniać prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji w aspekcie jego zgodności z prawem, do czego dąży skarżący w zażaleniu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia