Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 listopada 2023 r. V SA/Wa 257/23 oddalił skargę W. Z. (dalej "Skarżący") na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty raty pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej".
Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, którą sporządził i podpisał osobiście.
WSA w Warszawie postanowieniem z 9 lutego 2024 r., V SA/Wa 257/23 odrzucił skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wniesiona skarga kasacyjna nie spełnia wymogu określonego w art. 175 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który zawiera przymus, by skarga kasacyjna była sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Wniesione przez skarżącego pismo stanowiące skargę kasacyjną nie zostało sporządzone przez uprawniony do tego podmiot. W konsekwencji WSA odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną, na podstawie art. 178 w zw. z art. art. 175 § 1 i § 3 p.p.s.a.
Skarżący na powyższe postanowienie wniósł zażalenie. W treści zawarł również wniosek o przyznanie prawa pomocy.
WSA w Warszawie postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r., V SA/Wa 257/23 odrzucił zażalenie na postanowienie z 9 lutego 2024 r.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 194 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. W związku z faktem, że zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie zostało sporządzone z zachowaniem przymusu adwokacko-radcowskiego, Sąd I instancji odrzucił je jako niedopuszczalne na podstawie art. 178 w zw. z art. 194 § 4 i art. 197 § 2 p.p.s.a.
Skarżący pismem z 17 maja 2024 r. (k. 128 akt sądowych) wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na postanowienie WSA z 25 kwietnia 2024 r., V SA/Wa 257/23, następnie pismem z 4 lipca 2024 r. (k. 137 akt sądowych) skarżący ponownie złożył tożsame zażalenie, które zostało potraktowane przez Sąd I instancji jako uzupełnienie środka odwoławczego z 17 maja 2024 r.
W uzasadnieniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przewidzianych w ustawie środków w celu usunięcia braków formalnych skargi i odrzucenie skargi bez zaistnienia przesłanki z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i wydanie rozstrzygnięcia nieprawidłowego;
- 2) poprzez odrzucenie skargi pomimo prawidłowo złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy tj. ustanowienie pełnomocnika z urzędu;
- 3) art. 69 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowego skompletowania akt sprawy.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 kwietnia 2024 r., V SA/Wa 257/23 odpowiada prawu, bowiem prawidłowo Sąd odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Powyższe z tego względu, że zażalenie wbrew wymogom art. 194 § 4 p.p.s.a., nie zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika.
W myśl art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny (odpowiednio stosowane przepisy art. 175 § 2 – 3 p.p.s.a. określają wyjątki od tej zasady, które jednak nie mają zastosowania w niniejszej sprawie). Wymóg ten ma na celu zapewnienie zażaleniu odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, gdyż temu środkowi odwoławczemu, jak i skardze kasacyjnej, stawia się wysokie wymagania formalne, których niezachowanie grozi odrzuceniem pisma bez merytorycznego rozpoznania. Niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez adwokata bądź radcę prawnego (lub podmioty wskazane w art. 175 § 2 – 3 p.p.s.a.) jest brakiem nieusuwalnym. Trafnie też wskazał Sąd I instancji, że zawarte w art. 194 § 4 p.p.s.a. pojęcie "sporządzenie" należy rozumieć jako "napisanie i podpisanie" zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej.
Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienia NSA: z 25 października 2011 r., II OZ 970/11; z 7 maja 2014 r., II FZ 543/14). W sprawie jest bezspornym, że skarżący nie stosując się do pouczeń i wymogów proceduralnych, wniósł zażalenie z naruszeniem art. 194 § 4 p.p.s.a., co skutkować musiało jego odrzuceniem, zgodnie z art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Dodatkowo należy podnieść, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został rozpatrzony postanowieniem z 18 czerwca 2024 r., V SPP/Wa 93/24 przez referendarza sądowego WSA w Warszawie negatywnie. Skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy. Na powyższe skarżący nie złożył sprzeciwu co skutkowało uprawomocnieniem orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy.
Wobec powyższego podniesione w zażaleniu zarzuty oraz argumenty nie mogły odnieść skutku.
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.