Postanowienie NSA z 5 października 2022 r., I GZ 331/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Fundacji C. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 305/22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi Fundacji C. w K. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 15 grudnia 2021 r., nr 4525/FS/2021 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Joanna Wegner przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 305/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi Fundacji C. w K. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 15 grudnia 2021 r., w zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd wskazał, że Prezes Fundacji przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 13 grudnia 2021 r. do dnia 9 stycznia 2022 r., z tym że w dniach od 13 grudnia 2021 do dnia 17 grudnia 2021 r. był hospitalizowany (co zostało wykazane zaświadczeniami lekarskimi). Natomiast zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 27 grudnia 2021 r. Ponadto z informacji w dziele 2 rubryka 1 wpisu KRS skarżącej określającej sposób reprezentacji podmiotu do składania oświadczeń woli wymagane jest działanie prezesa zarządu lub wiceprezesa zarządu działających jednoosobowo. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarząd Fundacji jest dwuosobowy – w jego skład wchodzi prezes i dwóch wiceprezesów. Wobec tego skargę na przedmiotową decyzję mógł złożyć wchodzący w skład zarządu wiceprezes, działający jednoosobowo. Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut zaniechania przez organ doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi strony skarżącej, gdyż z akt administracyjnych wynika, że pełnomocnictwo zostało złożone organowi w dniu 27 grudnia 2021 r. Natomiast przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 27 grudnia 2021 r.

Fundacja złożyła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, wnosząc jego uchylenie w całości i przywrócenie terminu do wniesienia skargi administracyjnej. Na podstawie art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania:

• art. 86 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej jako: "k.p.a.", poprzez brak przywrócenia terminu do wniesienia skargi administracyjnej, co stanowi konsekwencje błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, iż decyzja została doręczona stronie przed ustanowieniem pełnomocnika (otrzymania przez organ pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika),
• art. 86 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 110 § 1 k.p.a. polegające na nieprzywróceniu terminu do wniesienia skargi administracyjnej ze względu na fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nieprawidłowo zastosował przepis art. 40 § 2 k.p.a., ponieważ fakt, że pełnomocnik ustanowiony przez stronę postępowania zgłasza swój udział w sprawie po wydaniu decyzji administracyjnej, a przed jej doręczeniem stronie, sam w sobie nie zwalania organu z obowiązku doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi jako że decyzją jest on związany dopiero od jej doręczenia, a w takiej zaś sytuacji doręczenie decyzji tylko stronie, jeśli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika było nieskuteczne;
• art. 86 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 40 § 2 k.p.a., poprzez brak przywrócenia terminu do wniesienia skargi administracyjnej, na skutek uchybień Sądu pierwszej instancji polegających na błędnym uznaniu, iż w przedmiotowej sprawie najpierw doszło do doręczenia decyzji stronie, a następnie do ustanowienia pełnomocnika, podczas gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż to najpierw doszło do ustanowienia pełnomocnika przez stronę, a dopiero później do doręczenia decyzji

Pismem procesowym z 9 sierpnia 2022 r. organ wskazał, że podziela argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz że zaskarżona decyzja została doręczona Fundacji w dniu 27 grudnia 2021 r., co wynika z potwierdzenia odbioru decyzji. Organ wskazał, że nie miał wiedzy o ustanowieniu przez stronę skarżąca pełnomocnika przed jej doręczeniem. Co więcej organ nadmienił, że pełnomocnictwo które wpłynęło do organu, nie obejmowało w sowim zakresie umocowania do występowania pełnomocnika przed organem pierwszej instancji. Złożone pełnomocnictwo swoim zakresem obejmowało przygotowanie i złożenie zastrzeżeń do listy sprawdzającej do kontroli zamówień poza ustawą Prawo Zamówień Publicznych w związku z realizacją umowy o dofinansowanie, a także nałożenia korekt finansowych w realizowanym na postawie umowy projekcie. Pełnomocnictwo obejmowało także prawo do występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 86 § 1 p. p. s. a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p. p. s. a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

Należy zauważyć, że zarzuty naruszenia przepisów prawa postępowania we wniesionym zażaleniu koncentrują się na kwestii pominięcia ustanowionego pełnomocnika strony skarżącej, a konkretnie braku doręczenia pełnomocnikowi strony skarżącej zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca ustanowiła pełnomocnika procesowego w dniu 8 października 2021 r., natomiast złożenie pełnomocnictwa nastąpiło w dniu 27 grudnia 2021 r. Należy zauważyć, że doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło w tym samym dniu, tj. 27 grudnia 2021r. Słusznie więc wskazał Sąd pierwszej instancji, jak też organ w złożonym piśmie procesowym, że na moment wydania oraz co istotne, doręczenia przedmiotowej decyzji organ nie posiadał wiedzy na temat ustanowienia przez stronę skarżącą profesjonalnego pełnomocnika. Nie sposób się zgodzić z argumentacją podniesioną w złożonym zażaleniu, że pełnomocnik zgłosił swój udział w sprawie przed doręczeniem stronie skarżącej zaskarżonej decyzji, skoro z akt sprawy wynika, że udział w sprawie został przez pełnomocnika zgłoszony w tym samym dniu, w którym doręczono stronie skarżącej decyzję. Jeśli zaś zaskarżoną decyzję doręczono w tym samym dniu, w którym pełnomocnik zgłosił swój udział, to oczywistą kwestią jest to, że decyzja ta została przez organ wysłana wcześniej, niż nastąpiło złożenie pełnomocnictwa. Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzję wysłano do strony skarżącej w dniu 21 grudnia 2021 r., co potwierdza znajdujące się pismo w aktach sprawy (k. 88 akt sądowych).

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia słusznie wskazano, że skargę na przedmiotową decyzję mógł złożyć wiceprezes spółki, ponieważ zarząd spółki stanowi prezes oraz dwóch wiceprezesów. W tej sytuacji należy się zgodzić ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na przedmiotową decyzję organu. Słusznie wskazano, że instytucja przywrócenia terminu jest możliwa tylko w sytuacji, gdy nastąpiła wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego choroba skarżącego oraz hospitalizacja nie stanowiły w tym przypadku przeszkody trudnej do pokonania, mając na uwadze możliwość wniesienia skargi przez pozostałych członków zarządu spółki.

Tym samym zarzuty naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. oraz wskazanych przepisów k.p.a. należy uznać za niezasadne.

W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.