Uzasadnienie
Postanowieniem z 22 czerwca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 666/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 16 lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania wsparcia na zalesianie gruntów rolnych.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący wnosząc przedmiotową skargę, podpisał podpisem elektronicznym tylko pismo przewodnie. Natomiast nie opatrzył stosownym podpisem złożonej skargi oraz złożonych do niej załączników. Na podstawie zarządzenia wezwano skarżącego do nadesłania skargi oraz załączników podpisanych podpisem elektronicznym w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W odpowiedzi skarżący ponownie przesłał podpisane elektroniczne pismo przewodnie wraz ze skargą oraz z załącznikami. Zarówno skargi jak też załączników wymaganym podpisem elektronicznym nie podpisano, w konsekwencji czego Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę.
Skarżący wniósł zażalenie, wnosząc o przywrócenie terminu do na podpisanie złożonej skargi i każdego załącznika od zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że nie miał podstaw, aby się domyślać, że dotychczasowy spsoć wysyłania pism może być nieprawidłowy, gdyż skarżący w ten sam sposób już niejednokrotnie przesyłał dokumenty do różnych urzędów. Skarżący podkreślił, że w otrzymanym wezwaniu nie znalazło się sformułowanie o konieczności podpisania stosownym podpisem złożonych załączników. Ponadto skarżący wskazał, że opóźnienie w odpowiedzi na wezwanie mało związek z bankructwem działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz jego żonę oraz z ciężką sytuacją skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - dalej "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie - przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (art. 12b § 1 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Stosownie do art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z kolei zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jak już wyżej wskazano, w przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi ustawodawca w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przewidział rygor odrzucenia skargi.
Sąd pierwszej instancji niewadliwie ustalił, że złożona skarga wraz z załącznikami nie została opatrzona podpisem elektronicznym a opatrzone tym podpisem zostało pismo przewodnie. W związku z tym słusznie wezwano skarżącego do uzupełnienia braku wniesionego pisma procesowego, przy czym należy zauważyć, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych złożonej skargi w wymaganym terminie. Przedmiotowe wezwanie zostało skarżonemu doręczone za pomocą środków komunikacji elektronicznej w dniu 20 maja 2022 r., co obligowało skarżącego do uzupełnienia braków do dnia 27 maja 2020 r. W tym terminie skarżący nie uzupełnił braków złożonej skargi wraz z załącznikami, poprzez opatrzenie ich z osobna podpisem elektronicznym. W tej sytuacji zasadnie Sąd pierwszej instancji skargę odrzucił.
Przepis art. 46 § 2b p.p.s.a. jednoznacznie przesądza o obowiązku podpisania wszystkich załączników na zasadach art. 46 § 2a tej ustawy. Jak już wyżej wspomniano, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zostać podpisane podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady podpisywania pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego dotyczą również załączników przesyłanych w takiej formie (art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a.). Podpisanie wymaganym podpisem dokumentu elektronicznego wnoszonego przez platformę e-PUAP, wewnątrz którego przekazywane są inne dokumenty, załączniki, skutkuje podpisaniem jedynie tekstu tego pisma, nie zaś całego dokumentu elektronicznego wraz z załączonymi do niego plikami. Ze względu na kategoryczne brzmienie art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. nie można więc przyjmować, że samo opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, tj. w niniejszej sprawie skargi będącej załącznikiem dokumentu.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przesłane do skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków złożonego pisma procesowego, zawierało w swojej treści pouczenie, które wskazywało, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem elektronicznym. Co więcej, w pouczeniu zawarto informację, że zasady podpisywania przewidziane jak wyżej, dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Stanowisko to - jak trafnie dostrzegł Sąd pierwszej instancji – pozostaje w zgodności z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.