Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 30 kwietnia 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 528/26, odmówił Z. Sp. z o.o. w Z. (dalej jako "skarżąca" albo "spółka") wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 2 grudnia 2025 r. w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej.
Uzasadniając wydane orzeczenie Sąd I instancji opisał treść wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, załączonego do skargi wniesionej przez spółkę. Przywołał przy tym w szczególności argumentację przedstawioną przez skarżącą, stosownie do której zwrot łącznej kwoty dotacji w wysokości 288.291,75 zł określonej w zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w zakresie finansów skarżącej prowadzącej przedszkole. Ewentualna kwota do zwrotu stanowi znaczne środki finansowe, których uzbieranie może być szczególnie utrudnione, a jej jednoradowa egzekucja niesie za sobą możliwość likwidacji placówki.
Nadto pełnomocnik skarżącej podkreślił, że placówka nie ma innych źródeł dofinansowania niż dotacja, bowiem jako placówka publiczna nie ma możliwości pobierania czesnego od rodziców. Organ prowadzący zaś nie ma możliwości "sfinansowania" zwrotu spornej kwoty z dotacji oświatowej bieżąco otrzymywanej, gdyż stosownie do treści art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowej, dotacja oświatowa musi zostać spożytkowane na konkretne, wskazane w powyższym przepisie, cele. Skarżąca rok 2023 zakończyła ze stratą w wysokości 429.611,88 zł, a w 2024 r. z zyskiem na poziomie 146.884,98 zł. Do przedszkola skarżącej uczęszcza obecnie [...] dzieci, a ponadto przedszkole zatrudnia aktualnie [...] pracowników. Skarżąca wskazała również aktualne przeciętne miesięczne wydatki przedszkola, mianowicie (w złotych): podatki – 19.788, cit8 – 834, ZUS – 74598, najem lokalu – 29116, media – 4474, nadzór pedagogiczny – 16000, księgowość – 3800, obsługa IT – 270, rytmika – 1750, środki czystości – 1200, woda/odpady – 240, inne – 5000, wynagrodzenie netto – 133305,56, ZUS-raty – 8466,73 oraz leasing – 3950. WSA w Warszawie dodał również, że do skargi załączono sprawozdanie finansowe skarżącej spółki za 2024 r., bilans na dzień 31 grudnia 2024 r., rachunek zysków i strat za 2024 r. i dodatkowe informacje i objaśnienia za 2024 rok.
WSA w Warszawie przedstawił kolejno przepisy prawa mające w sprawie zastosowanie, stwierdzając że stosownie do ich wykładni skarżąca nie wykazała aby wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla niej trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. W ocenie Sądu I instancji złożona przez skarżącą dokumentacja obrazuje jej sytuację finansową na koniec 2024 r., tym samym zabrakło przedstawienia aktualnej sytuacji finansowej skarżącej tj. na dzień złożenia skargi z 7 stycznia 2026 r. Zaznaczając przy powyższym, że już tylko ze złożonej dokumentacji wynika, że przychody netto skarżącej spółki za 2024 r. wyniosły 3.785.087,01 zł.
Sąd Wojewódzki zauważył również, iż w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Skarżąca uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Powyższe, w ocenie Sądu I instancji, nie pozwala na ocenę, że zwrot kwoty dotacji określonej w łącznej wysokości 288.291,75 zł może rzeczywiście spowodować nieodwracalne skutki albo niebezpieczeństwo wyrządzania znacznej szkody dla skarżącej.
W ocenie WSA w Warszawie w konsekwencji również wskazane przez skarżącą okoliczności w postaci skutków związanych z możliwym zamknięciem placówki mogłyby ewentualnie stanowić o zasadności złożonego wniosku, jeżeli skarżąca wykazałaby, że uszczuplenie majątkowe w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji będzie dla niej "znaczne". Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z poniesieniem straty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej.
Zażalenie na powyżej powołane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; alternatywnie w przypadku uznania iż sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, zmianę zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie spółki sytuacja materialna i finansowa skarżącej przemawia za zastosowaniem tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie wykonanie przedmiotowej decyzji mogłoby dla strony wywołać.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, zaś celem instytucji wstrzymania wykonania aktu (czynności) jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku.
Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, niepubl.).
Strona skarżąca powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona sąd, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, należy wyjaśnić że kwestia wysokości kwoty podlegającej zwrotowi pozostaje aktualnie drugorzędna w kontekście złożonego wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Istotne jest to – co zostało dostrzeżone przez WSA w Warszawie – iż dokumentacja przedłożona przez skarżącą, mająca na celu wykazanie wypełnienia przesłanek o których mowa była powyżej, obrazuje sytuację finansową skarżącej na koniec 2024 roku. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane 30 kwietnia 2026 r. – skarga została wniesiona początkiem 2026 roku – zatem nie uwzględnia okresu ponad roku, w którym spółka działała. Oczywistym jest to, że część zobowiązań mogło podlegać spóźnionemu uregulowaniu, czego Sąd nie kwestionuje. Jednak to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. i WSA w Warszawie nie mógł przyjąć a priori, że sytuacja skarżącej w okresie ostatniego roku jest tożsama z sytuacją mającą miejsce w roku 2024.
Nieprzedstawienie rzeczywistego obrazu konkretnego, niebezpieczeństwa znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków dla strony, skutkuje uznaniem, że skarżąca nie uprawdopodobniła przed Sądem pierwszej instancji okoliczności wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wobec czego sąd ten prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast w ten sposób skarżącej nie została zamknięta droga do złożenia ewentualnego kolejnego wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, zawierającego jednak aktualne dane dotyczące sytuacji majątkowej spółki.
Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.