Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 12 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 174/17 odrzucił zażalenie w sprawie ze skargi M.J. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia (...) grudnia 2016 r. nr (...)w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną M. J., wniesioną od postanowienia z dnia 20 lutego 2017 r. o odrzuceniu skargi, z uwagi na to, iż została ona sporządzona osobiście przez skarżącego. M. J. złożył sporządzone przez siebie zażalenie na wskazane wyżej postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zaskarżonym postanowieniu podkreślił, że ustanowienie tzw. "przymusu adwokackiego" dla sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powoduje, że sporządzenie tego środka odwoławczego w niniejszej sprawie przez samą stronę czyni takie zażalenie niedopuszczalnym. Z akt sprawy nie wynika, aby osoba podpisana pod zażaleniem (skarżący) legitymowała się kwalifikacjami, o których mowa w art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W opinii Sądu istotnym jest przy tym, że doręczony skarżącemu odpis postanowienia z dnia 8 stycznia 2018 r. odrzucającego skargę kasacyjną, opatrzony był pouczeniem o obowiązku sporządzenia zażalenia przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd odrzucił zażalenie.
Skarżący zaskarżył przedmiotowe postanowienie Sądu z dnia 12 lutego 2018 r. wnosząc o uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej jest przedmiot postępowania który stanowi kwota 50 zł nienależnie dochodzonej kary za rzekome naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie. Zestawiając kwotę stanowiącą przedmiot postępowania oraz koszt rynkowy postępowania przed sądem administracyjnym: wpis 100 zł, usługa prawna od 2000 do 5000 zł podniósł, że państwo wbrew Konstytucji ustanowiło takie system postępowania sądowego, aby w drobnych sprawach odwołanie do sądu II instancji było dla strony nieopłacalne ekonomicznie, co stanowi w opinii strony naruszenie zasad demokratycznego państwa prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Badając prawidłowość zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji należy wskazać, że skargę kasacyjną jako sformalizowany środek odwoławczy musi sporządzić adwokat, radca prawny, względnie inna uprawniona osoba, stosownie do treści art. 175 p.p.s.a. Niespełnienie tego warunku powoduje konieczność odrzucenia skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z treścią art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata, radcę prawnego lub inny uprawniony podmiot, zwana "przymusem adwokackim", ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, bowiem od w/w podmiotów, oczekuje się znajomości przepisów oraz należytej staranności w sprostaniu ścisłym wymogom formalnym i merytorycznym stawianym skardze kasacyjnej, co ma uchronić stronę przed ryzykiem jej odrzucenia z powodu niezachowania tych wymogów. Powyższe rozwiązanie zapewnia stronie mniemającej odpowiedniego przygotowania prawniczego możliwość skutecznego wniesienia takiego sformalizowanego środka odwoławczego. Także w orzecznictwie ETPC nie traktuje się wprowadzenia takiego przymusu jako ograniczenia prawa do sądu, naruszającego art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, tym bardziej, że występuje on także w innych państwach europejskich (M. Grego-Hoffman, Pełnomocnik jako gwarant prawa do sądu w postępowaniu przed NSA (w:) Rola pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym, LEX 2012)
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący M. J. nie należał do kategorii osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a., uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi. Skarżący stosowne pouczenie odebrał w dniu 1 marca 2017 r. (zwrotnie poświadczenie odbioru k. 19 akt), zatem niedotrzymanie obowiązku tzw. przymusu radcowsko – adwokackiego, stosownie do treści art. 178 p.p.s.a., skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej – co też słusznie Sąd I instancji uczynił. Sporządzenie skargi kasacyjnej osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej jest bowiem dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia takiej skargi jako niedopuszczalnej, bez wezwania do uzupełnienia tego braku. Na powyższe nie ma znaczenia wysokość przedmiotu postępowania czy względy ekonomiczne jak również opłacalność prowadzenia postępowania.
Odnosząc się do wskazanych przez autora skargi kasacyjnej przepisów Konstytucji RP uznać należy, że nie zostały one naruszone. Nie został w szczególności naruszony art. 7 stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W państwie demokratycznym, w którym rządzi prawo, organy władzy publicznej mogą powstać tylko na podstawie prawnej, a normy prawne muszą określać ich kompetencje, zadania i tryb postępowania, wyznaczając tym samym granice ich aktywności. Organy te mogą działać tylko w tych granicach (W. Skrzydło (w:) Komentarz do art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Kraków 2002). O ile jednostka ma swobodę działania to kompetencje sądu administracyjnego określają stosowne przepisy.
Jest to zgodne z wymogami wynikającymi z zasady demokratycznego państwa prawnego. W niniejszej sprawie Sąd I instancji orzekał na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc zgodnie z uchwalonym i obowiązującym aktem prawnym. Art. 78 Konstytucji RP gwarantuje stronie prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Przepis ten koresponduje również z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP stwierdzającym, że postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne. W rozpoznawanej sprawie została złożona skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu skargi z niezachowaniem wymogów określonych w art. 175 p.p.s.a.
Wobec powyższego uznać należy, że przyjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sposób stosowania przepisów postępowania, mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, nie stał w sprzeczności z przepisami Konstytucji RP.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.