Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 695/22, odrzucił skargę A. Z. na postanowienie P. P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 24 marca 2022 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w związku z wniesieniem skargi na powyższe rozstrzygnięcie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 9 czerwca 2022 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL. Jednocześnie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe wezwania doręczono prawidłowo skarżącemu w dniu 5 lipca 2022 r. W zakreślonym terminie, w dniu 8 lipca 2022 r. skarżący uzupełnił brak formalny skargi podając numer PESEL. Wpis sądowy od skargi nie został jednak uiszczony.
W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Zażalenie od powyższego postanowienia złożył A. Z., wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. W przesyłce którą odebrał w dniu 5 lipca 2022 r. nie było takiego wezwania czy odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W przesyłce znajdowało się jedynie wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL wraz z pouczeniem oraz odpis odpowiedzi na skargę. Załączył ksero wezwania. W załączeniu przedłożył potwierdzenie uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zastosował ten przepis wobec dokonanego na podstawie akt sprawy ustalenia, że termin do uzupełnienia braku fiskalnego skargi poprzez uiszczenie wpisu od skargi, został uchybiony.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest to, czy skarżący w jednej kopercie wraz z wezwaniem do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL otrzymał również wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jak uznał Sąd I instancji, czy pomimo informacji znajdującej się na zwrotny potwierdzeniu odbioru o zawartości przesyłki - faktycznie nie zawierała ona obydwu wskazanych w ZPO wezwań, jak twierdzi skarżący.
Należy wskazać, że podczas kwitowania odbioru przesyłek u listonosza nie ma powszechnej praktyki polegającej na konfrontowaniu treści poświadczenia z treścią pism znajdujących się wewnątrz koperty. Tym samym, jedynie z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w przesyłce sądowej (w kopercie) były wszystkie wskazane dokumenty (por. postanowienia NSA: z 25 września 2018 r., sygn. akt II GZ 323/18; z 8 maja 2019 r., sygn. akt II GZ 68/19). Wobec tego, nie ma żadnej pewności, czy skarżąca otrzymała dwa pisma czy jak twierdzi tylko odpis odpowiedzi na skargę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała wskazane na zwrotce pisma lub ich nie zawierała, jak dowodzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które można jedynie uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania biegu sprawie w postępowaniu, które przecież skarżąca sama zainicjowała.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie da się wykluczyć, że w adresowanej do skarżącego – pomimo opisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – znajdowało się tylko jedno pismo. Sądowi drugiej instancji znane jest stanowisko orzecznictwa, że praktyka doręczania stronie postępowania kilku pism w jednej przesyłce nie narusza zasad ani trybu doręczania pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla prawidłowego doręczenia niezbędne jest jednak, aby pismo sądowe zostało wysłane, jako list za potwierdzeniem odbioru, a przesłanie kilku pism sądowych musi być odnotowane w formularzu potwierdzenia odbioru. Niemniej w orzecznictwie postulowany był także pogląd, że zasadnym jest wzywanie o uzupełnienie wszystkich braków na jednym formularzu (np. postanowienie NSA z 30 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GZ 202/20). Sporządzenie dwóch osobnych wezwań, na dwóch oddzielnych kartkach, gdy wysyłane są w jednej kopercie tego samego dnia zwiększa prawdopodobieństwo, że jedno z takich pism przypadkowo nie zostanie włożone do koperty.
Wysłanie jednego pisma ze wskazaniem – w punktach – jakie braki strona ma uzupełnić pozwoliłoby usunąć wątpliwości, czy wezwanie o uzupełnienie tego konkretnego braku znajdowało się w kopercie czy nie, tym bardziej, że rygor w każdym przypadku jest taki sam. Decydując się natomiast na sporządzanie odrębnych pism/zarządzeń należy konsekwentnie doręczać je w oddzielnych przesyłkach, co niweluje prawdopodobieństwo pomyłki i umożliwia stronom postępowania i sądowi jednoznaczne ustalenie zawartości tych przesyłek.
A zatem pożądaną praktyką wydaje się, by w takiej sytuacji jak w rozpoznawanej sprawie, w piśmie przewodnim (wezwaniu, zarządzeniu, zawiadomieniu) wyraźnie wskazywać, że doręczenie dotyczy kilku pism (wezwań) wymienionych w treści pisma. Praktyka taka stosowana już przez niektóre sądy pozwoliłaby na wyeliminowanie wielu sytuacji, w których kwestionowana jest zawartość doręczonej stronie postępowania korespondencji. Niewątpliwie dla strony, szczególnie gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie działa ona bez profesjonalnego pełnomocnika, łatwiejsze byłoby wtedy zweryfikowanie, czy zawartość przesyłki jest zgodna z wyliczeniem zawartym w piśmie przewodnim (zawiadomieniu, wezwaniu), a w konsekwencji podjęcie działań zmierzających do zgłoszenia zastrzeżeń nadawcy przesyłki (por. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II GZ 474/21).
W rozpoznawanej sprawie prawdopodobne jest, że przesyłka sądowa z niewyjaśnionych przyczyn nie zawierała wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, a zaistniałe wątpliwości nie mogą obciążać strony. Zdaniem NSA za takim rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść strony przemawia w tym konkretnym przypadku umożliwienie stronie zainteresowanej ochroną swych praw skorzystanie w pełni, stosownie do art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, z konstytucyjnego prawa do sądu (postanowienie NSA z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FZ 236/17).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uwzględnił zażalenie skarżącej Spółki, uchylając zaskarżone nim postanowienie.