Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 293/15, orzekając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., odmówił L. Sp. z o.o. w M. W. (dalej: Spółka) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego.
Sąd wskazał, że w skardze na powyższą decyzję Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Spółki wyegzekwowanie "należności podatkowych" może doprowadzić do zakończenia jej działalności. Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd stwierdził brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka przedstawiła jedynie swoje obawy oraz wskazała ogólne skutki, które mogą nastąpić, ale nie powiązała ich z konsekwencjami wykonania decyzji. Nie uprawdopodobniła nawet, że mogą się one spełnić w przyszłości. Do wniosku nie załączyła żadnych dokumentów potwierdzających zasadność jej obaw.
W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała ponadto, że decyzja nakłada na nią takie obowiązki, których wstrzymanie wykonania jest konieczne i niezbędne w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. Co więcej, jak podkreślił Sąd, instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Z argumentów dotyczących sytuacji finansowej skarżącej nie wynika, by takie właśnie skutki jej groziły. Sama konieczność tymczasowego ograniczenia działalności gospodarczej (ewentualna) nie przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) Spółka domagała się zmiany postanowienia Sądu z dnia 8 maja 2015 r. poprzez wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora z dnia [...] stycznia 2015 r. lub uchylenia postanowienia w całości i przekazania sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania. Składająca zażalenie argumentowała, że suma wszystkich należności podatkowych (podatek akcyzowy i podatek od towarów i usług) z tytułu eksportu na podstawie unieważnionego zgłoszenia celnego wynosi przeszło 5 mln zł. Według bilansu Spółki za 2013 r. wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 3,5 mln zł. Oznacza to, że kwota zobowiązań wynikających z jednego eksportu przewyższa kapitał zakładowy.
Składająca zażalenie wskazała ponadto, że niniejsza sprawa dotyczy jednego z siedmiu zakwestionowanych eksportów, dokonanych w 2012 r. Sześć pozostałych, analogicznych spraw, zostało zarejestrowane przez WSA w W. pod sygn. akt: VIII SA/Wa 294/15, VIII SA/Wa 295/15, VIII SA/Wa 296/15, VIII SA/Wa 297/15, VIII SA/Wa 298/15 i VIII SA/Wa 299/15. We wszystkich wymienionych sprawach Sąd odmówił Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a postanowienia w tym przedmiocie zostały zakwestionowane zażaleniami. Łączna kwota zobowiązania z tytułu siedmiu eksportów wynosi – co najmniej – 28 mln zł. Wobec tego, w ocenie wnoszącej zażalenie nie budzi wątpliwości, że istnienie takiego zobowiązania jest wystarczającym sygnałem, aby stwierdzić niewypłacalność i wszcząć postępowanie upadłościowe, które wprost zmierza do zakończenia działalności Spółki.
Z przytoczonych powodów skarżąca uznała za nieprawidłową ocenę Sądu, że nie uprawdopodobniła, żeby brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mógł skutkować dla niej nieodwracalnymi i poważnymi skutkami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
W ocenie NSA Sąd I instancji trafnie odmówił skarżącej Spółce udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Przypomnieć należy, że wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora z dnia [...] stycznia 2015 r. składa się z kilku lakonicznych zdań, z których de facto nic nie wynika, a twierdzenia w nim zawarte nie zostały uprawdopodobnione, na przykład poprzez załączenie dokumentów na potwierdzenie wskazanych okoliczności, czemu Sąd dał wyczerpujący wyraz w uzasadnieniu kontrolowanego postanowienia z dnia 8 maja 2015 r. Oceniając "Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego (...)" wniosek Spółki jako niezasadny, Sąd wprawdzie wyraził się dość niefortunnie, bo nie oceniał wniosku przez pryzmat całości akt sprawy, lecz tylko na podstawie uzasadnienia wniosku, niemniej przypisywanie większej wagi cytowanemu stwierdzeniu jest pozbawione podstaw, a to z uwagi na prawidłowość rozstrzygnięcia.
NSA aprobuje stanowisko Sądu I instancji, że Spółka nie wykazała przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. i oceny tej nie może zmienić argumentacja zażalenia. Zarówno liczba wszczętych przez Spółkę procesów sądowych, jak i łączna kwota należności podatkowych (akcyza i VAT) z tytułu unieważnionych zgłoszeń celnych nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. Spółka nie uprawdopodobniła jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niej co najmniej 28 mln zł. Fakt, że kwota ta przekracza kapitał zakładowy, wynoszący – jak wyszczególniono w zażaleniu – 3,5 mln nie przesądza o zdolnościach płatniczych Spółki, które pozostają niewyjaśnione. Nie wiadomo zatem, czy istnienie wskazanego zobowiązania (obecnie wynikającego wyłącznie z twierdzeń składającej zażalenie) może spowodować niewypłacalność i konieczność likwidacji Spółki, tym bardziej że skarżąca nie nadmieniła by utraciła płynność finansową i wciąż prowadzi dochodową działalność gospodarczą m.in. w zakresie obrotu wyrobami tytoniowymi.
Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.