Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 386/20 odmówił B.Sp. z o.o. w B. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na czynność Burmistrza Miasta B. w przedmiocie ustalenia i wpłacenia dotacji za miesiące: marzec, kwiecień i maj 2020 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przywrócenia terminu WSA wskazał, że zarządzeniem z dnia 30 lipca 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu od ww. skargi w wysokości 200 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 sierpnia 2020 r. (wezwanie odebrane przez upoważnionego wnika kancelarii w placówce pocztowej). W dniu 29 sierpnia 2020 r. (dzień po upływie terminu do uiszczenia wpisu od wpisu) skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie 200 zł.
W dniu 4 września 2020 r. pełnomocnik skarżącej złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej oraz pełnomocnika. Wniosek motywowała, że termin uiszczenia wpisu od skargi przypadał na dzień 28 sierpnia 2020 r., natomiast w tym dniu pełnomocnik przeszła pilny i konieczny zabieg chirurgiczny, który nie był uprzednio planowany. Wniesienie opłaty w tym dniu było niemożliwe z uwagi na zastosowanie silnych środków przeciwbólowych, późniejsze przyjmowanie leków zaburzających świadomość oraz dolegliwości związane z samym zabiegiem. Pełnomocnik skarżącej nie mogła podejmować jakichkolwiek działań, w szczególności wymagających świadomego działania (czynności procesowych) w tym samodzielnego wniesienia wpisu sądowego lub poinformowania skarżącej o tym obowiązku. Dopiero w dniu 29 sierpnia 2020 r. niezwłocznie po ustaniu przyczyny niemożności podjęcia działań w sprawie, strona została poinformowana przez pełnomocnika o konieczności uiszczenia wpisu.
Do wniosku pełnomocnik załączyła kserokopię zaświadczenia ze Specjalistycznej Przychodni Stomatologicznej z dnia 31 sierpnia 2020 r. o treści "Zwolnienie z obowiązków służbowych 28.08.2020-14.09.2020" z widocznie przerobioną datą rozpoczęcia zwolnienia, bez pieczątki i podpisu lekarza przy przerobionej dacie.
Sąd wskazał, że na profesjonalnym pełnomocniku prowadzącym kancelarię spoczywa obowiązek takiej organizacji jej pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną pomocą prawną. Błędnie zatem pełnomocnik wskazuje we wniosku, że "termin uiszczenia wpisu od skargi przypadał na dzień 28 sierpnia 2020". WSA zaznaczył, że przedmiotowy termin w dniu 28 sierpnia 2020 r. upływał, a nie przypadał. Pełnomocnik wskazał, że w dniu 28 sierpnia 2020 r. przeszedł zabieg chirurgiczny w przychodni stomatologicznej w związku z którym przyjmował środki bólowe i zaburzające świadomość. Pozostawał niezdolny do pracy do września 2020 r. Natomiast informację o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi przekazał skarżącej już w dniu 29 sierpnia 2020 r. Zatem podjął czynności do których był umocowany w terminie w którym pozostawał niezdolny do ich dokonania.
W ocenie WSA opisane okoliczności nie wskazują na brak winy pełnomocnika skarżącej w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Nie sposób uznać, iż prawidłowe jest to, że profesjonalny pełnomocnik traktuje ostatni dzień terminu jako jedyny na dokonanie określonej czynności procesowej, bowiem wymagane jest od niego przy świadczeniu usług maksimum staranności. Nadto odnośnie do załączonego zwolnienia z obowiązków służbowych należy wskazać, że wątpliwość Sądu wzbudziła w sposób widoczny przerobiona data rozpoczęcia zwolnienia. Zdaniem Sądu, fachowy pełnomocnik, który potwierdza za zgodność zwolnienie lekarskie wątpliwej treści powinien domagać się albo jego przepisania, albo opatrzenia poprawki adnotacją wystawiającego zwolnienie. Załączona przez pełnomocnika skarżącej do wniosku o przywrócenie terminu kserokopia zwolnienia lekarskiego wątpliwej treści nie może stanowić uwiarygodnienia jego twierdzeń o nagłej chorobie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu.
Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł pełnomocnik skarżącej domagając się jego uchylenia w całości i przekazania spawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, a w przypadku uznania, iż sprawa jest ostatecznie wyjaśniona wydania postanowienia o przywrócenie terminu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, tj. błędne zastosowanie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że uchybienie terminu od wydanego w dniu 21 sierpnia 2020 r. wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi strony skarżącej z dnia 22 czerwca 2020 r. na czynność Burmistrza Miasta B. w przedmiocie ustalenia dotacji za miesiąc: marzec, kwiecień i maj 2020 r., nastąpiło z winy pełnomocnika skarżącej - w sytuacji gdy przebywała na zwolnieniu lekarskim.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed oceną zaskarżonego postanowienia, także przez pryzmat argumentów podnoszonych w zażaleniu przypomnieć trzeba, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Jednocześnie w judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (vide: postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 577/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), gdyż z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia, niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W kontekście, utrwalonej już w orzecznictwie sądów administracyjnych, zaprezentowanej wyżej wykładni przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odnoszących się do instytucji przywrócenia terminu stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie trafnie ocenił, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Trudno bowiem uznać aby niemożliwe do przezwyciężenia dla skarżącej, w celu uiszczenia wpisu, były okoliczności z powodu których wystawiono dla niej zwolnienie lekarskie (z datą 31 sierpnia 2020 r.), z którego nie wynikają zalecenia lekarza (w szczególności informacja czy osoba dla której wystawiono zwolnienie może chodzić czy też powinna leżeć). Zwłaszcza, że tych informacji profesjonalny pełnomocnik nie podaje również w zażaleniu. Argumentacja pełnomocnika jest dość ogólna.
Nie można bowiem wykluczyć, że informacja dotycząca chociażby charakteru przeprowadzonego zabiegu mogłaby mieć znaczenie przy ocenie stopnia winy przy uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu. Takiej informacji nie przedstawiono zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu. Słusznie zatem uznał Sąd I instancji, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
W szczególności, pełnomocnik nie wykazał, że jej choroba uniemożliwiła wyręczenie się inną osobą w celu dokonania czynności w przewidzianym przez ustawę terminie lub też, że jego stan zdrowia miał wpływ na niemożność działania w jakimkolwiek zakresie. Twierdzenia pełnomocnika pozostają w sprzeczności z twierdzeniem zawartym we wniosku, jakoby w czasie zwolnienia lekarskiego był niezdolny do działania w jakimkolwiek zakresie skoro - jak sam podaje – informację o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi przekazał skarżącej już w dniu 29 sierpnia 2020 r. Zatem podjął czynności do których był umocowany w terminie w którym pozostawał niezdolny do ich dokonania.
Dokonanej w sprawie przez Sąd I instancji oceny wniosku pełnomocnika skarżącej nie podważa również argumentacja przedstawiona w zażaleniu. We wniesionym środku zaskarżenia powielono bowiem argumentację z wniosku o przywrócenie terminu, która przecież została już oceniona w zaskarżonym postanowieniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.