Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 27 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 576/22 odmówił skarżącej Spółce przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi D. Z. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na rozstrzygnięcie Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Wałbrzychu z dnia 15 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy.
Pismem z 23 sierpnia 2023 r. D. Z. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: strona skarżąca, Spółka) wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na rozstrzygnięcie Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. z 15 lipca 2021 r. (nr [...]) w przedmiocie wskazanym w sentencji. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, że o fakcie doręczenia wezwania dowiedziała się z postanowienia tut. Sądu. Strona skarżąca wskazała, że pod adresem siedziby przedsiębiorstwa prowadzi hotel i korespondencja sądowa została doręczona pracownikowi recepcji hotelu, a nie upoważnionemu pracownikowi Spółki.
W ocenie Sądu I instancji podnoszona we wniosku argumentacja nie była wystarczająca do uznania, że przekroczenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi było spowodowane nadzwyczajną sytuacją, której skarżący nie mógł przewidzieć i której nie mógł zapobiec. Sąd miał na uwadze, że przedmiotem wniosku o przywrócenie terminu jest czynność polegająca na uiszczeniu wpisu od skargi. Spółka ustalając adres swojej siedziby powinna liczyć się z otrzymywaniem korespondencji sądowej, po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Jeśli więc – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – Spółka prowadzi pod adresem siedziby hotel, to jest ona odpowiedzialna za zorganizowanie obiegu korespondencji w taki sposób, żeby ta była przekazywana jej osobom decyzyjnym. Dopuszczenie do sytuacji, w której korespondencję kierowaną do Spółki odebrał pracownik hotelu prowadzonego przez stronę skarżącą i niedopilnowanie właściwego obiegu korespondencji pod adresem, w którym prowadzone jest przedsiębiorstwo świadczy o braku zachowania należytej staranności przy zapewnieniu prawidłowego obiegu dokumentów oraz informacji w strukturze tego podmiotu. Te okoliczności natomiast nie mogą być uznane za uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wskazała, że w aktach sprawy nie ma prawidłowego potwierdzenia odbioru korespondencji w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu. W opinii skarżącej Spółki może to świadczyć o nieprawidłowości doręczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie okazało się zasadne, chociaż z innych przyczyn niż wskazała w zażaleniu strona.
Stosownie do treści art. 74a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli: strona wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; lub wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny
Jedną z trzech przesłanek dopuszczalności elektronicznego doręczenia jest zatem wniesienie pisma przez stronę w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo, lub wystąpienie przez stronę do sądu o takie doręczenie i wskazanie mu adresu elektronicznego. W przypadku każdej z przesłanek wskazanych w art. 74a § 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek doręczania pism drogą elektroniczną (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 74(a). Przez adres elektroniczny strony należy rozmieć adres konta na platformie ePUAP.
Analizowane przepisy nie dają więc sądowi prawa wyboru sposobu doręczenia (za pomocą środków komunikacji elektronicznej bądź przez operatora pocztowego, sąd, czy też osoby upoważnione). Doręczenie pisma za pośrednictwem operatora pocztowego jest zatem nieprawidłowe, gdy istniał obowiązek doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W myśl bowiem art. 74a p.p.s.a wniesienie przez pełnomocnika pisma w formie dokumentu elektronicznego, wywołuje ten skutek, że dalsze doręczanie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Przepisy dotyczące doręczeń mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że wynikająca z ich naruszenia bezskuteczność doręczenia uniemożliwia m.in. otwarcie związanych z nim terminów, czy obciążenie strony wskazanym w piśmie obowiązkiem. Konsekwencji tej nie zmienia sytuacja, w której strona zareaguje na nieprawidłowo doręczoną korespondencję.
W niniejszej sprawie Prezes Zarządu Spółki - R. P., w odpowiedzi na wezwanie WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 209/22 do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie od reprezentowania skarżącej (k. 42 akt sądowych) złożyła do Sądu I instancji odpis z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej Spółki za pośrednictwem profilu zaufanego ePUAP (k. 45-59 akt sądowych). Nie budzi zatem wątpliwości, że zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skierowane do Spółki powinno zostać doręczone w formie elektronicznej. Tymczasem Sąd dokonał doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi za pośrednictwem operatora pocztowego (duplikat zwrotnego potwierdzenie odbioru – k. 84 akt sądowych). W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności te mogą być uznane za uzasadniające przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z art. 74a § 2 p.p.s.a., jeżeli strona zrezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, sąd doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego. Oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej składa się w formie dokumentu elektronicznego. Takiego dokumentu w aktach sądowych brak, zatem nie było podstaw do nie wysyłania kolejnych pism skarżącej Spółce drogą elektroniczną.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.