Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z 25 października 2021 r., sygn. akt I SA/Op 373/21 odrzucił skargę A. Sp. z o.o. w O. (dalej: skarżąca Spółka) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga Spółki podlegała odrzuceniu. Strona skarżąca, mimo dwukrotnego awizowania przesyłki na wskazany w skardze adres nie odebrała wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z 3 sierpnia 2021 r. wzywającego do nadesłania dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania skargi tj. aktualnego odpisu z Krajowego rejestru Sądowego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Taki stan rzeczy skutkować musiał przyjęciem, że doręczenie przesyłki nastąpiło 25 sierpnia 2021 r., w trybie tzw. doręczenia wynikającego z art. 73 p.p.s.a. Termin do usunięcia braku formalnego upłynął 1 września 2021 r. Do dnia upływu ustawowego terminu strona skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi, zatem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Sąd zobligowany był do odrzucenia złożonej skargi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca Spółka wskazała, że osobą upoważnioną do podpisania skargi był Prezes Zarządu zgodnie z wpisem KRS. Nie wydaje się w ocenie Spółki, aby zasadnym było występowanie przez Sąd I instancji o aktualny wpis KRS, w którym to widnieje osoba odpowiedzialna za podpisanie skargi. Sąd ma możliwość wzglądu na każdym etapie prowadzenia postępowania do KRS-u.
Ponadto prokurent przebywała na zwolnieniu lekarskim i Spółka nie otrzymała awizo.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej p.p.s.a.) Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a. termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni, zaś warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 p.p.s.a. Tym samym skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt od 1 do 3 tego przepisu, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym przewidzianym w art. 46 p.p.s.a.
Po myśli art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, zaś zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Tym samym art. 46 § 3 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wskazuje, że warunkiem formalnym skargi jest dołączenie pełnomocnictwa.
Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem tym w przypadku spółki prawa handlowego jest co do zasady odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego została wezwana skarżąca Spółka. W orzecznictwie przyjmuje się, że zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w tym zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I FZ 155/19). Zwrócić również należy uwagę na funkcjonujący w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 700 ze zm.), dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy (pełne, aktualne), wyciągi, zaświadczenia i pozostałe informacje (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15).
Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż w związku z brakiem formalnym skargi do skarżącej wystosowano wezwanie do nadesłania odpisu KRS na dzień podpisania skargi. Wskutek doręczenie przesyłki w trybie tzw. doręczenia wynikającego z art. 73 p.p.s.a. termin do usunięcia braku formalnego upłynął 1 września 2021 r.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, bowiem Spółka nie dołączyła dokumentu (odpisu KRS), z którego wynika upoważnienie do podpisania skargi. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi. W wyznaczonym terminie nie został jednak uzupełniony ww. brak formalny skargi, wobec tego uznać należało, że Sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił.
Dodatkowo wskazać należy, iż nie ulega wątpliwości, iż rejestr KRS jest jawny, jednak nie oznacza to, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism, bowiem są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, iż zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego, polegającego na niedołączeniu odpisu KRS i obciążenie tą czynnością Sąd musiałoby mieć oparcie ustawowe, a takiego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak. Oznacza to, że nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia NSA z: 15 maja 2019 r., II OZ 422/19; 11 grudnia 2012 r., II GSK 1731/12; 12 lutego 2015 r., II GSK 69/15; 8 listopada 2016 r., II FZ 716/16).
Zwrócić również trzeba uwagę na dominujący w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym nieuzupełniony istotny brak formalny skargi, nie może stać się innego rodzaju brakiem formalnym – w tym wypadku brakiem podpisu skarżącego pod skargą, który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu w oparciu o treść art. 49 art. w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z 9 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 103/18).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela także pogląd wyrażany już w orzecznictwie, iż mając na uwadze dobro prawem chronione, jakim jest prawo do sądu, stronie należy umożliwić uzupełnienie braków formalnych skargi. Jeżeli jednak z takiej możliwości strona nie skorzystała w sposób odpowiedni, to ponosi konsekwencje procesowe swego zaniedbania. Każde nieuzupełnienie właściwie zdiagnozowanych istotnych braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem (por. postanowienia NSA z: 29 grudnia 2011 r., I OSK 2319/11; 12 lutego 2015 r., II GSK 69/15; 15 maja 2019 r., II OZ 422/19).
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie