Postanowienie NSA z 15 stycznia 2025 r., I GZ 446/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 718/24 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie Sędzi Naczelnego Sądu Administracyjnego Joanny Zdzienickiej-Wiśniewskiej

Sprawa

w sprawie ze skargi W. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. akt SKO Gd/3174/23 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie

Skład

sędzia NSA Michał Kowalski przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 718/24 odmówił wyłączenia Sędzi NSA Joanny Zdzienickiej-Wiśniewskiej od orzekania w sprawie ze skargi W. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2024 r. sygn. akt SKO Gd/3174/23 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Skarżący wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 5 lipca 2024 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Pismem z dnia 23 października 2024 r. (data stempla pocztowego), skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy Sędzi NSA Joanny Zdzienickiej- Wiśniewskiej, z powodu skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zdaniem skarżącego rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest złamaniem praw człowieka i obywatela, a wymierzenie sprawiedliwości przez Sąd wymaga jawności. Sądy mogą rozpatrzeć sprawę na posiedzeniu niejawnym tylko w wyjątkowych okolicznościach, jednoznacznie wskazujących na zagrożenie utraty prywatności, zdrowia lub życia uczestników postępowania, lub faktyczny, uzasadniony, obwarowany przepisami prawa interes lub bezpieczeństwo państwa. Powołane okoliczności w sprawie nie zachodzą. Ponadto wyznaczony skład Sądu powinien zawiadomić Stronę o wyznaczeniu sprawy na posiedzenie niejawne.

W związku ze złożonym wnioskiem Sędzia NSA Joanna Zdzienicka- Wiśniewska złożyła do akt oświadczenie, że w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku pod sygnaturą I SA/Gd 718/24 ze skargi Skarżącego nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) dalej "p.p.s.a.", uzasadniające wyłączenie jej jako Sędzi od udziału w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że podnoszone przez stronę w złożonym wniosku argumenty nie mogą prowadzić do uznania jego skuteczności. Skarżący nie wskazał Sądowi przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 p.p.s.a. (a które Sąd jest obowiązany wziąć pod uwagę również z urzędu), a także nie wskazał okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wskazanego sędziego w danej sprawie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Przedłożony wniosek nie zawiera obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia sędziego. Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego nie mogą być bowiem uznane kwestie skierowania sprawy na posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym wbrew przekonaniu strony o konieczności przeprowadzenia rozprawy.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zastosowanie trybu uproszczonego nie może być więc uznane za niedopuszczalne ograniczenie prawa do sądu, ponieważ stanowi element skracania i przyspieszenia procedur sądowych, bez pozbawienia strony należnych uprawnień procesowych. Strona została też prawidłowo poinformowana o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Sąd dodał, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę, a sprawa po wnikliwej analizie rozpoznawana jest przez sąd w składzie trzech sędziów.

Skarżący złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Gdańsku zarzucając:

• nieuwzględnienie wszystkich okoliczności decydujących o zasadności wniosku;
• tendencyjność uzasadnienia postanowienia;
• dopuszczenie do rażącego naruszenia moich praw człowieka i obywatela do uczestniczenia w jawnym procesie sądowym, który dotyczy moich żywotnych interesów oraz interesu społecznego na jawnej rozprawie sądowej;
• dopuszczenie do złamania prawnej zasady "nic o nas bez nas";
• dopuszczenie do złamania prawa opinii publicznej do uczestniczenia w procesie sądowym, w którym rozstrzygany jest interes publiczny, osądzane dobro publiczne, wykazywane łamanie prawa szkodzące interesowi publicznemu, ujawniane jest przestępstwo wobec państwa prawa na szeroką ogólnokrajową skalę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sędziego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie Sędzi NSA Joanny Zdzienickiej-Wiśniewskiej. Z akt sprawy wynika, że sędzia, której wyłączenia domagał się skarżący, złożyła oświadczenia, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczeń Sędzi NSA Joanny Zdzienickiej-Wiśniewskiej stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędzi było zgodne z prawem.

W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14).

Reasumując, skarżący nie uprawdopodobnił, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności wzbudzające wątpliwości co do bezstronności Sędzi NSA Joanny Zdzienickiej-Wiśniewskiej.

Na marginesie dodać należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest (...) postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Natomiast, według art. 54 § 5 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie. Według art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Postępowanie uproszczone jest odstępstwem od zasady jawności postępowania sądowego wyrażonej w art. 45 Konstytucji RP oraz art. 10 p.p.s.a. Jego istota sprowadza się do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów dającym większą ochronę interesów strony przez wnikliwe zbadanie sprawy niż rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego. Natomiast, zgodnie z art. 122 p.p.s.a., sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Ten przepis daje możliwość wyeliminowania tych wszystkich przypadków, w których skierowano sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym, a która nie powinna z różnych przyczyn być w tym trybie rozpoznawana. Jest to zabezpieczenie przed rozpoznaniem w postępowaniu uproszczonym sprawy, która wymaga rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie narusza przepisów p.p.s.a. rozpoznając w trybie uproszczonym skargę na postanowienie ostateczne wydane w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ takie rozwiązanie przewiduje ustawa.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.