Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 września 2019 r., sygn. akt V SPP/Wa 23/19 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 3 kwietnia 2019 r. o odmowie przyznania [...] prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
[...]– dalej: Skarżąca lub spółka - wniosła sprzeciw od ww. postanowienia.
Zaskarżonym postanowieniem z 30 października 2019 r. WSA w Warszawie odrzucił sprzeciw.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), od postanowień i zarządzeń, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. strona może wnieść sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. W tych sprawach sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).W związku z powyższym postanowienie referendarza sądowego wydane w przedmiocie prawa pomocy winno być traktowane jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji, natomiast wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw z zakresu prawa pomocy, działa jako sąd drugiej instancji.
WSA zauważył, że postanowienie Sądu I instancji z 10 września 2019 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługują od niego środki zaskarżenia. Wobec powyższego wniesiony przez skarżącą sprzeciw od postanowienia z 10 września 2019 r. był niedopuszczalny.
Sąd wskazał, że omyłkowe pouczenie odnośnie możliwości wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia nie zmienia faktu, że sprzeciw taki podlega odrzuceniu. Błędne pouczenie nie kreuje dla strony postępowania uprawnień nieprzewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA domagając się jego uchylenia jako niedopuszczalnego i zasądzenia zwrotu kosztów sądowych
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
WSA prawidło postanowił o odrzuceniu zażalenia. Zasadnie wyjaśnił, że stosownie do mającego zastosowanie w sprawie art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Na podstawie art. 260 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Uszło uwadze autora zażalenia, że ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., w tym po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania, cofnięcia, odmowy przyznania prawa pomocy albo umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, o jakim mowa w art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. Realizacja zasady pewności, co do prawa wymaga, by dopuszczalność zażalenia miała podstawę prawną w przepisach prawa.
W aktualnym stanie prawnym ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy.
Rację na skarżąca, że w sprawie doręczając odpis postanowienia z 30 października 2019 r. Sąd I instancji nieprawidłowo pouczył spółkę o przysługującym prawie wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Skarżąca zastosowała się do tego pouczenia i wniosła zażalenie. Jednak stwierdzić trzeba, że nie miało to wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Okoliczność taką należy rozpatrywać jedynie w kategoriach błędnego pouczenia, co już nie ma wpływu na wynikającą z przepisów prawa niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Sądu I instancji utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego, odmawiające stronie skarżącej przyznania prawa pomocy.
Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia w zakresie kosztów postępowania