Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 maja 2016 r. (sygn. akt III SA/Łd 54/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), odmówił B. S. sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 22 marca 2016 r. (sygn. akt III SA/Łd 54/16) oddalającego skargę B. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. (nr [...]) w przedmiocie podatku akcyzowego.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku został nadany w placówce Poczty Polskiej zwykłą przesyłką w dniu 30 marca 2016 r. W piśmie z dnia 7 kwietnia 2016 r. (zatytułowanym "Wniosek o przywrócenie terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku") skarżąca stwierdziła, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożyła 29 marca 2016 r. (a więc w terminie). Wobec tego wezwano stronę o wyjaśnienie, czy we wspomnianym piśmie wniosła o przywrócenie uchybionego terminu, czy oświadcza, że wniosek został złożony w dniu 29 marca 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie strona oświadczyła, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony w dniu 29 marca 2016 r.
Zdaniem WSA, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku był spóźniony, bowiem został nadany jeden dzień po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 141 § 2 p.p.s.a. Brak jest natomiast dowodu przeciwnego, z którego wynikałoby, że wniosek został złożony w dniu 29 marca 2016 r., jak twierdziła skarżąca. Złożenie wspomnianego wniosku po terminie skutkowało wydaniem postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Sąd zwrócił przy tym uwagę, że datę nadania pisma w urzędzie pocztowym potwierdzają dwa dowody: stempel pocztowy na kopercie przesyłki (w przypadku przesyłek nierejestrowanych) oraz dowód nadania (w przypadku przesyłek rejestrowanych). Wprawdzie nadanie pisma przesyłką zwykłą jest równie skuteczne, jak nadanie go przesyłką poleconą (rejestrowaną), niemniej jednak tylko nadanie przesyłką rejestrowaną daje nadawcy gwarancję, że data oddania pisma w placówce pocztowej będzie datą nadania. Natomiast nadanie pisma jako przesyłki zwykłej obarczone jest pewnym ryzykiem, związanym z pozbawieniem się przez jego nadawcę urzędowego dowodu w postaci potwierdzenia nadania, stwierdzającego w sposób pewny datę nadania pisma.
W ocenie WSA, nadający przesyłkę nie ponosi odpowiedzialności za funkcjonowanie poczty i nie ma możliwości nadzorowania jej pracowników, celem dopilnowania prawidłowego nadania przesyłki do adresata, jednakże korzystając z prostszej formy wysyłki (listem zwykłym) podejmuje ryzyko wynikające z pozbawienia się możliwości dowodzenia daty nadania w sposób pewny.
Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji złożyła B. S. Wniosła o zmianę lub uchylenie tego orzeczenia. Stwierdziła, że pismo o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z 22 marca 2016 r. wysłała do WSA w Łodzi dnia 29 marca 2016 r. Następnie po około tygodniu zadzwoniła do Sądu z pytaniem, czy pismo wpłynęło. Otrzymała odpowiedź, że pismo wpłynęło, ale na kopercie jest rzekomo stempel 30 marca, wiec pracownik sądu zasugerował, żeby skarżąca napisała jeszcze raz wniosek i pismo o przywrócenie terminu, co skarżąca uczyniła. Następnie strona otrzymała pismo z WSA, w którym zwrócono się o sprecyzowanie, czy pismo wysłała prawidłowo, tzn. 29 marca 2016 r. Skarżąca stwierdziła, że takie oświadczenie wysłała do Sądu, lecz "po całej tej zabawie" Sąd odmówił jej sporządzenia uzasadnienia wyroku. Skarżąca dodała, że: "Co mnie obchodzą stempelki i po co te pisma z sądu żebym pisała jakieś oświadczenia wystarczyło napisać nie bo nie! Czego się obawia sąd przecierz to tylko uzasadnienie wyroku a ja jestem tylko zwykły szarym człowiekiem!".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jest niezasadne i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Z kolei zgodnie z § 2 zdanie pierwsze tegoż artykułu w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Natomiast art. 141 § 3 p.p.s.a. stanowi, że odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczył sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek ten został złożono po terminie określonym w art. 141 § 2 p.p.s.a., co musiało skutkować odmową sporządzenia uzasadnienia wyroku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku (oddalającego skargę) ogłoszonego w dniu 22 marca 2016 r. został nadany w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm.) w dniu 30 marca 2016 r., o czym świadczy stempel z tą datą odciśnięty na kopercie, w której przesłano ten wniosek. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że przesyłka została faktycznie nadana w innej dacie. Dowodem takim mogłoby być w szczególności potwierdzenie nadania przesyłki, jednak taki dokument urzędowy jest wydawany przez operatora pocztowego tylko w przypadku przesyłek rejestrowanych (por. art. 17 ustawy Prawo pocztowe), natomiast skarżąca zdecydowała się nadać wspomnianą przesyłkę przesyłką zwykłą.
W takiej sytuacji jedynym dowodem, jaki znajduje się w aktach sprawy i odnosi się do daty nadania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - jest koperta, w której wniosek ten został przesłany, zaś na kopercie tej odciśnięto stempel z datą "30 03 2016". Skoro siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - liczony od dnia ogłoszenia wyroku - mijał w tej sprawie 29 marca 2016 r., to zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek skarżącej był spóźniony, co musiało skutkować odmową sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Odnosząc się do stanowiska strony zawartego w końcowej części uzasadnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że stosownie do treści art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej, w tym sądy, działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że sąd administracyjny ma obowiązek stosowania przepisów przyjętych przez ustawodawcę, jak i - w ramach przyznanych kompetencji - wymagania od uczestników postępowania sądowoadministracyjnego przestrzegania określonych przepisów, w tym nakazujących dokonanie określonych czynności procesowych w zakreślonych terminach - i to niezależnie od tego, czy stronę postępowania "obchodzą stempelki".
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
PG