Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 44/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) odmówił Spółce A przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi Spółki na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Sąd wskazał, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 24 stycznia 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, przez złożenie: 1) pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi;
- 2) dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, (KRS), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Ponieważ w wyznaczonym terminie braki skargi nie zostały uzupełnione, Sąd postanowieniem z 27 lutego 2018 r. odrzucił skargę i zwrócił spółce uiszczony wpis sądowy.
Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki 12 marca 2018 r., który pismem z 16 marca 2018 r. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, załączając do pisma pełnomocnictwo oraz odpis KRS-u.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pełnomocnik strony skarżącej - wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a. - nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, to jest aby po jej stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie powyższego terminu. Pełnomocnik strony skarżącej de facto nie podał bowiem żadnej konkretnej przyczyny, która mogłaby stanowić podstawę do przyjęcia braku jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W ocenie Sądu pełnomocnik spółki we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w żaden sposób nie uprawdopodobnił braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi, a zawarł w nim jedynie polemikę z zasadnością działań podjętych przez Sąd I instancji.
Zażalenie na to postanowienie wniosła spółka, podnosząc zarzuty naruszenia:
- 1. art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez jego nieuwzględnienie w sytuacji, w której spółka uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminowi;
- 2. art. 31 § 3 oraz art. 58 § 1 w zw. z art. 49 § 2 i 3 p.p.s.a. poprzez wydanie postanowienia o odrzuceniu wniosku w sytuacji, kiedy pismo uchybiające brakom formalnym winno być pozostawiane bez rozpoznania a nie odrzucone.
Spółka wniosła o zmianę postanowienia i przyjęcie do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego od organu a także zwolnienie spółki z ponoszenia kosztów postępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu pełnomocnik stwierdziła, że w piśmie z 8 lutego 2018 r. omyłkowo nie dołączyła odpisu KRS, który dołączyła do akt Spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu.
W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony.
Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że pełnomocnik Spółki nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi.
Powołana w uzasadnieniu zażalenia okoliczność omyłkowego niedołączenia odpisu KRS nie działa niestety na korzyść pełnomocnika Spółki, nie sposób bowiem uznać braku jego winy w uchybieniu terminowi.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi jest prawidłowe. W oparciu o argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie sposób było uznać, że pełnomocnik spółki dochował należytej staranności. Zatem brak było przesłanki z art. 87 § 2 p.p.s.a. by wniosek ten Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.