Postanowienie NSA z 26 listopada 2013 r., I GZ 511/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 9 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1317/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi Gr. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Maria Myślińska przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 9 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1317/13, odmówił G. B. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego, z następującym uzasadnieniem.

W skardze na ww. decyzję G. B. zawarł wniosek o jej wstrzymanie, wskazując, że kwota zobowiązania podatkowego (62.798 zł) przekracza kilkuletnie dochody skarżącego oraz że nieuwzględnienie wniosku spowoduje upadłość lub likwidację jego firmy. Konsekwencją powyższego będzie pozbawienie strony środków przeznaczonych na utrzymanie siebie i małoletniego syna, co z kolei przysporzy dodatkowy ciężar systemowi opieki społecznej i wykluczy możliwość wykonania tej decyzji w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie wskazał, że podjął już kroki zmierzające do zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji oraz że organ bezpodstawnie dokonał zajęcia rachunku bankowego przed doręczeniem decyzji stronie i posiada już kwotę w wysokości blisko 30.000 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzając, iż jego wniosek nie został poparty uzasadnieniem ani dokumentacją, która wskazywałaby za zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zdaniem Sądu strona nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności, zdarzeń, które mogłyby uzasadnić zastosowanie ochrony tymczasowej. Za taką okoliczność nie może być uznane ogólnikowe wskazanie, że zapłata określonej w decyzji należności spowoduje likwidację prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, co pozbawi go wraz z małoletnim synem środków do życia. Wniosek powinien zostać poparty stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Trudna sytuacja finansowa skarżącego sama w sobie nie może stanowić przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Za przesłanki takie mogłyby być uznane zilustrowane przez stronę stosownymi dokumentami konkretne okoliczności, wskazane jako ewentualne następstwa wykonania skarżonej decyzji. W niniejszej sprawie jednakże skarżący takich dokumentów nie przedstawił.

G. B. złożył zażalenie na powyższe postanowienie oraz wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżącego argument o konieczności likwidacji działalności w przypadku przymusowego wyegzekwowania roszczenia jest okolicznością wyczerpującą przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. We wniosku przedstawiono logiczny ciąg zdarzeń, będący konsekwencją przymusowego wyegzekwowania należności. Skarżący nie posiada środków na uiszczenie wymaganej należności, bowiem jej wysokość przewyższa jego kilkuletnie dochody. Licytacja jedynej ruchomości (cysterny do przewozu paliw) należącej do skarżącego, służącej mu do wykonywania działalności, oraz postawienie kredytu w stan wymagalności w przypadku zajęcia konta bankowego uniemożliwi skarżącemu prowadzenie działalności. Zgodnie bowiem z § 17 umowy kredytu obrotowego z dnia 20 września 2012 r. PKO BP S.A. może wstrzymać wypłaty z tytułu kredytu w przypadku zajęcia wierzytelności z rachunku przez organ egzekucyjny, natomiast zgodnie z 4 tej umowy bank może wypowiedzieć umowę w przypadku zagrożenia upadłością Kredytobiorcy. W konsekwencji powrót do stanu poprzedniego będzie wymagał znacznych nakładów lub w ogóle nie będzie możliwy. Likwidacja prowadzonej działalności, a tym samym wycofanie się z rynku, pozbawi skarżącego klientów i dotychczasowych kontraktów, a utracone zaufanie do przedsiębiorcy będzie trudne do odzyskania z chwilą ponownego rozpoczęcia działalności. Do zażalenia dołączono ww. umowę kredytową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W art. 61 § 3 p.p.s.a. określono przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. W tej kwestii stanowisko orzecznictwa i doktryny jest zgodne i niezmienne (por. postanowienie NSA z dni 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 140/12, postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OZ 692/11, postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1116/10, postanowienie NSA z dnia 6 listopada II OZ 975/09, postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 132/12; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168, Tarno J.P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2010, s. 207). Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku w żaden sposób nie uprawdopodobniono, by przytoczone okoliczności, takie jak likwidacja działalności skarżącego, było rzeczywistym zagrożeniem w przypadku uiszczenia należności wynikających z zaskarżonej decyzji. Twierdzeń tych skarżący nie poparł żadnymi dokumentami źródłowymi, który mogłyby świadczyć o jego trudnej sytuacji finansowej, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Mimo tego skarżący nie przedstawił w sposób rzetelny swojej sytuacji finansowej także w zażaleniu.

Podkreślić wobec tego należy, że żądanie wstrzymania wykonania decyzji bez wskazania konkretnych okoliczności i dowodów na potwierdzenie istnienia przesłanek uzasadniających takie żądanie należy, wskutek dokonanej wyżej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a., uznać za niewystarczające. W uzasadnieniu wniosku skarżący ograniczył się jedynie do gołosłownych stwierdzeń, skupiając się wyłącznie na wskazaniu ogólnych skutków, które mogą nastąpić, gdy zostanie dokonana egzekucja. Nie zostało natomiast wykazane niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący powinien chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Sąd podejmujący rozstrzygnięcie w tej kwestii musi mieć bowiem możliwość dokonania analizy oraz oceny materiału, pozwalającego zająć stanowisko co do zaistnienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Brak uprawdopodobnienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwia Sądowi jego ocenę pod kątem zasadności zastosowania instytucji ochrony tymczasowej w konkretnej sprawie oraz uwzględnienie żądania strony.

W niniejszej sprawie decyzją Dyrektora Izby Celnej we W. na skarżącego nałożono zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie 62.798 zł. Wnioskodawca jednak w żaden sposób nie wykazał, aby uiszczenie tej kwoty groziło likwidacją prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Skarżący wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedłożył bowiem żadnych dowodów mogących świadczyć o zaistnieniu przesłanek warunkujących przyznanie ochrony tymczasowej, przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiona w zażaleniu okoliczność wypowiedzenia umowy kredytu w przypadku zagrożenia upadłością kredytobiorcy również nie przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wykazał bowiem (co zostało wywiedzione powyżej), by upadłość jego firmy była rzeczywistym zagrożeniem. Ponadto, z § 2 załączonej do zażalenia umowy kredytu z dnia 20 września 2012 r. wynika, że okres wykorzystania i okres spłaty kredytu upłynął w dniu 20 września 2013 r., a zatem przed złożeniem zażalenia (w dniu 30 września 2013 r.).

Na marginesie zauważyć należy, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

----------------------- 2