Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 30 września 2014 r. o sygn. akt I SA/Ke 454/14 na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odmówił E. M. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za marzec 2009 r. w kwocie 15.300 zł.
Sąd odmówił E. M. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lipca 2014 r. o wskazanym wyżej numerze z powodu ogólnikowości uzasadnienia wniosku. Sąd stwierdził, że samo wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest podstawą wstrzymania wykonania decyzji, natomiast wyjaśnienie skarżącej, że postępowanie egzekucyjne, zmierzające do wyegzekwowania podatku nałożonego decyzją, zagraża jej interesom i może skutkować likwidacją prowadzonego przedsiębiorstwa, Sąd ocenił jako subiektywną obawę skarżącej, która nie została osadzona w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto WSA podkreślił, że zapłaty podatku, nawet w trybie egzekucji administracyjnej, nie można utożsamiać ze znaczną szkodą lub trudnym do odwrócenia skutkiem w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ zapłata podatku jest odwracalna.
W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) E. M. domagała się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 30 września 2014 r. i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentowała, że Sąd powinien orzekać o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie ujawnionych okoliczności sprawy, a nie tylko w oparciu o treść złożonego wniosku w tym zakresie. Wskazała, że nałożona decyzją kwota podatku, czyli przeszło 15.000 zł jest znaczna, gdy się ją zestawi z wysokością średniego miesięcznego wynagrodzenia. Zatem wydatkowanie takiej kwoty może przywieść prowadzoną firmę do upadku, co z kolei spowoduje utratę źródła utrzymania, bo nawet okresowa chwiejność finansowa może okazać się nieodwracalna i wyrządzi znaczną szkodę w majątku składającej zażalenie. E. M. podkreśliła, że opisane okoliczności jednoznacznie wynikają z treści wniosku, a wydając kwestionowane orzeczenie Sąd nie wziął ich pod uwagę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie, przy znacząco dużym nakładzie sił i środków lub będzie niemożliwy.
Zdaniem NSA Sąd I instancji prawidłowo odmówił E. M. udzielenia ochrony tymczasowej z uwagi na ogólnikowe uzasadnienie wniosku, z treści którego Sąd w żaden sposób nie mógł ustalić, czy w przypadku wnioskodawczyni wystąpiły okoliczności wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że ocenie podlegały przesłanki wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lipca 2014 r., określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za marzec 2009 r. w kwocie 15.300 zł. Przesłanki te nie zostały uprawdopodobnione przez E. M. w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Jest niekwestionowane, że uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie stanowi zwrócenie się do sądu administracyjnego z samym żądaniem wstrzymania. W judykaturze dominuje stanowisko, które NSA podziela, kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r. o sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r. o sygn. akt II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r. o sygn. akt I FZ 219/11; z dnia 26 listopada 2007 r. o sygn. akt II FZ 338/07; powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie pod adresem – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro postępowanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku.
Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienia NSA z dnia 14 listopada 2006 r. o sygn. akt II FZ 585/06 i z dnia 18 maja 2004 r. o sygn. akt FZ 65/04; także dostępne w Internecie).
Wobec tego Sąd I instancji zasadnie uznał, że powołanie się wnioskodawczyni na znaczną wysokość podatku nałożonego decyzją i wskazanie, że z tego powodu wykonanie decyzji może spowodować likwidację prowadzonego przedsiębiorstwa, ze względu na nadmierną lakoniczność, musiało być ocenione jako nieuzasadnione. Jak trafnie zaznaczył Sąd, gdyby E. M. choćby próbowała uprawdopodobnić, że uiszczenie kwoty 15.300 zł mogłoby istotne zagrozić bytowi firmy i odnosiła to albo do obu albo tylko do jednej z przesłanek mających swe źródło w art. 61 § 3 p.p.s.a., to losy wniosku mogłyby być inne.
Tego stanu rzeczy nie zmienia zażalenie E. M. wniesione do NSA, które stanowi rozwinięcie uzasadnienia wniosku złożonego do WSA w K. Wbrew stanowisku zażalenia, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, Sąd I instancji nie był prawnie zobowiązany do poszukiwania uzasadnienia wniosku w aktach sprawy, ponieważ na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. oceniał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, a nie dokonywał kontroli legalności działań organów administracji publicznej w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. i nie stosował norm procedury sądowej właściwych dla sprawowania tej kontroli. W tym kontekście uznać należy, że Sąd prawidłowo stwierdził, że wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie wstrzymuje per se wykonania objętej nią decyzji. Uzupełniająco NSA podkreśla, że gdyby tak było, to art. 61 § 3 p.p.s.a. byłby normą pozbawioną jakiegokolwiek znaczenia prawnego.
Zauważyć również należy, że Sąd I instancji rozważył wszystkie okoliczności zawarte w treści wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i prawidłowo je ocenił, a przeciwne stanowisko wyrażone przez E. M. w zażaleniu stanowi jedynie polemikę z trafną oceną Sądu, która nie została skutecznie podważona.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak sentencji.