Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r. o sygnaturze III SA/Kr 1130/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargę kasacyjną R. J. od wyroku tego Sądu z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1130/08 wydanego w sprawie skargi R. J. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października 2008 r., w przedmiocie podatku akcyzowego; odmówił zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zapadły w sprawie wyrok z dnia 21 września 2010 r., doręczony został skarżącemu w dnu 10 listopada 2010 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej. Wniesienie tego środka zaskarżenia w dniu 14 grudnia 2011 r., nastąpiło zatem z przekroczeniem terminu, który upływała z dniem 10 grudnia 2010 r. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna sporządzona przez pełnomocnika skarżącego ustanowionego postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r., nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu. Nie było w ocenie Sądu I instancji również podstaw do uznania, iż terminem doręczenia wyroku było dzień 21 listopada 2011 r., wskazywany jako dzień doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącego. Powyższe uzasadniało konieczność odrzucenia skargi kasacyjnej w oparciu o art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Odmowę zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego Sąd I instancji uzasadnił barkiem w skardze kasacyjnej oświadczenia pełnomocnika skarżącego o nieopłaceniu w całości lub części świadczonej pomocy prawnej, który to obowiązek nakłada art. 250 powołanej wyżej ustawy w związku z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31 poz. 153).
Zażaleniem pełnomocnik R. J., doradca podatkowy J. Rz. zaskarżył powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia. Zarzucił mu naruszenie art. 67 § 5, art. 177 §1 i art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 2 i 45 ust. 1 w zw. z art. 32 i 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu podniesiono, że pełnomocnik skarżącego otrzymał odpis wyroku z dnia 21 września 2010 r., wraz z uzasadnieniem w dniu 21 listopada 2011 r. Wniesiona w dniu 14 grudnia 2011 r., skarga kasacyjna została zatem z zachowaniem terminu do dokonania tej czynności. Wskazano w tym zakresie na treść art. 67 § 5 i art. 177 § 1 powołanej wyżej ustawy, nakazujących doręczanie pism w tym orzeczeń pełnomocnikowi jeśli ten został dla strony ustanowiony.
W odniesieniu do odmowy zasądzenia na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu wskazano, że treść art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie budzi wątpliwości wobec czego Sąd I instancji zobowiązany był do zasądzenia należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do tej części zaskarżonego postanowienia, którą odrzucono skargę kasacyjną R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 21 września 2010 r.
Jak wskazuje analiza akt przedmiotowej sprawy powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącemu w dniu 10 listopada 2010 r. Jak zatem trafnie ustalił Sąd I instancji trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej wynikający z art. 177 § ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, upływał z dniem 10 grudnia 2010 r. Wniesienie tego środka zaskarżenia w dniu 14 grudnia 2011 r., a wiec po ponad roku od upływu skutecznego terminu do dokonania tej czynności skutkować musiało odrzuceniem skargi kasacyjnej. Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 178 powołanej ustawy przewidujący, że skarga kasacyjna wniesiona po upływie terminu podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym. Bez wpływu dla powyższych ustaleń pozostaje okoliczność, iż po doręczeniu skarżącemu zapadłego w sprawie wyroku ustanowiono dla niego w trybie przyznania prawa pomocy pełnomocnika z urzędu.
Pełnomocnik ten bowiem został ustanowiony postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r., a więc pół roku po doręczeniu skarżącemu orzeczenia oddalającego jego skargę na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie podatku akcyzowego. Jak wynika natomiast z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest terminem sądowym, który nie podlega skracaniu bądź wydłużaniu i na bieg którego nie ma wpływu fakt złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy czy toczenia się w tym przedmiocie postępowania zmierzającego do ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu. Okoliczność taka, ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który działając za stronę wniesie skutecznie skargę kasacyjną mieć będzie wpływ na termin, lecz nie na jego bieg, tylko gdy zostanie ustanowiony po upływie terminu do wniesienia środka odwoławczego i złoży on wniosek o przywrócenie tego terminu.
Jest to zatem jedyna czynność procesowa jaką ustanowiony po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik może podjąć celem wniesienia tej skargi. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji skarga kasacyjna sporządzona przez doradcę podatkowego ustanowionego dla skarżącego, wniosku takiego nie zawierała. Tym samym nie było jakichkolwiek podstaw aby uchybiony termin przywrócić. Tym bardziej nie było podstaw do obliczania biegu terminu od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącego i przyjmowania tejże daty jako wyjściowej dla trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skoro pełnomocnik został ustanowiony po doręczeniu rozstrzygnięcia i bezskutecznym upływie terminu określonego w art. 177 ustawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak sam autor uzasadnienia zażalenia wskazał, jego treść nie budzi wątpliwości. Stanowi on bowiem, iż wyznaczony z urzędu pełnomocnik otrzyma wynagrodzenie odpowiednio do zasad określonych w przepisach dotyczących opłat za czynności pełnomocników z urzędu w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego w niniejszej sprawie przepisami tymi będzie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu. Przepis § 4 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Wniosek zawarty w punkcie drugim skargi kasacyjnej, dotyczący zasądzenia kosztów postępowania, oświadczenia takiego nie zawiera. Czyniło to ów wniosek nieskutecznym i uniemożliwiło Sądowi I instancji orzeczenie o kosztach na rzecz pełnomocnika skarżącego inne niż odmowne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.