Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r. o sygn. akt III SA/Wa 2001/11 odmówił A. L. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał następujący stan faktyczny:
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W/ odrzucił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W/ z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w podatku akcyzowym. Sąd w uzasadnieniu podniósł, że skarga została wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w dniu [...] czerwca 2011 r. WSA przy piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. przesłał wniesioną skargę do Dyrektora Izby Celnej w W. Sąd uznał, że za datę wniesienia skargi należy przyjąć dzień przekazania skargi Dyrektorowi Izby Celnej w W., to zaś oznacza, że skarżący wniósł skargę z uchybieniem 30 –dniowego terminu.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w którym podał, iż przez nieszczęśliwy zbieg okoliczności uchybił terminowi do wniesienia skargi. Nie jest jego winą, iż list zawierający skargę, wysłany przesyłką priorytetową bezpośrednio do Sądu, pokonywał odległość 160 km przez 3 dni, mimo iż powinien (zgodnie z zasadami doręczenia listów priorytetowych) w tym samym dniu lub w dniu następnym dotrzeć z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. do Izby Celnej w W. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi Sąd I instancji stwierdził, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. doręczonej skarżącemu w dniu [...] maja 2011 r. skarżący został pouczony w sposób prawidłowy, iż w przypadku uznania decyzji za niezgodną z prawem przysługuje mu prawo wniesienia skargi, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w W. W ocenie Sądu I instancji, pouczenie jest jednoznaczne i nie może pozostawiać wątpliwości, co do właściwego sposobu wniesienia skargi.
Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, a wręcz wyeksponował własne zachowanie noszące cechy niedbalstwa, polegające na niedokładnym zapoznaniu się z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie A. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, któremu skarżący zarzucił:
- - art. 134 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, podczas gdy faktycznie skarżący nie uchybił terminowi, wysyłając skargę w terminie,
- - art. 40 § 2 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że termin do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia doręczenia decyzji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, któremu decyzja została również doręczona, co skutkowało naruszeniem zasad, w szczególności:
- - art. 8, art. 7, art. 58 k.p.a. przez nieprawidłowe ustalenie znaczenia normy prawnej i wadliwe dokonanie subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowne normy prawne wyrażone w art. 134 k.p.a. i tym samym błędne uznanie, że termin do wniesienia odwołania od decyzji został przez stronę skarżącą z jej winy uchybiony, podczas, gdy w sprawie bezsporne było, że strona dokonała czynności w czasie określonym przez k.p.a. Takie stanowisko organu administracyjnego, przy braku wezwania przez ten organ do usunięcia braków formalnych prowadzi do osłabienia zaufania obywatela do organu administracji publicznej i powoduje niemożność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- - art. 10 § 1 k.p.a. aktywnego udziału strony w postępowaniu poprzez błędną odmowę rozpoznania wniesionego w terminie odwołania, co skutkowało pozbawieniem strony w całości rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zupełnie nie rozważył wszystkich argumentów podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu a w szczególności nie wziął pod uwagę faktu, iż nawet przy dołożeniu najwyższej staranności skarżący nie mógł usunąć przeszkody uniemożliwiającej mu dotrzymanie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (szerzej na te tematy: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, str. 368 - 370).
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. Z okoliczności sprawy wynika, że skarga A. L. została nadana w placówce pocztowej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., z pominięciem pośrednictwa organu (Dyrektora Izby Celnej w W.), którego akt podlegał zaskarżeniu w niniejszej sprawie. W związku z tym, sąd administracyjny przekazał skargę do organu pismem z dnia [...] czerwca 2011 r., tym samym należy przyjąć dzień przekazania skargi Dyrektorowi Izby Celnej w W. za datę wniesienia skargi. Analiza pouczenia zawartego w decyzji organu, odnoszącego się do sposobu i możliwości zaskarżenia aktu do sądu administracyjnego została dokonana prawidłowo. W niniejszej sprawie zawinił sam skarżący gdyż niestarannie zapoznał się z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji co skutkowało nieprawidłowym nadaniem skargi do Sądu I instancji z pominięciem Dyrektora Izby Celnej.
Okoliczności wskazane w zażaleniu związane z trybem dostarczenia przesyłek przez Pocztę Polską, w żaden sposób nie wskazują na brak winy skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Tym samym prawidłowo wskazał Sąd I instancji, iż nie wystąpiły okoliczności, których przy dołożeniu należytej staranności w zakresie przestrzegania terminowości czynności procesowych nie można było przezwyciężyć.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.