Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz opłacie paliwowej za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2010 r. Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r. (czyli od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2015 r., poz. 658) żaden przepis prawa nie stanowił o dopuszczalności złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o utrzymaniu w mocy albo zmianie postanowienia bądź zarządzenia referendarza sądowego, podjęte na podstawie art. 260 p.p.s.a. Skoro zażalenie strony było niedopuszczalne, podlegało w ocenie Sądu I instancji odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a..
Zażalenie na powyższe postawienie wniósł skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie art. 178 p.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega odrzuceniu. Kontrolowane postanowienie dotyczyło przyznania skarżącemu prawa pomocy. Zostało ono wydane w dniu 6 maja 2016 r., na skutek rozpoznania przez Sąd I instancji sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 marca 2016 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Orzeczeniem tym Sąd I instancji utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Podstawę wydanego przez Sąd I instancji orzeczenia stanowił zatem m.in. art. 260 § 1 p.p.s.a., w brzmieniu ustalonym na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), który wszedł w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie ze wskazanym przepisem prawa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (a więc również postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Znowelizowanie art. 260 § 1 p.p.s.a. zmierzało w istocie do pozostawienia rozpoznania spraw z zakresu ochrony prawnej w wojewódzkich sądach administracyjnych. Po nowelizacji ww. przepisu wojewódzki sąd administracyjny rozpoznaje taką sprawę niejako "w drugiej instancji", kontrolując wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie referendarza sądowego. Od wydanego w takim przypadku przez sąd wojewódzki orzeczenia, nie przysługuje zatem zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe oznacza, że znowelizowany ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. przepis art. 260 § 1 p.p.s.a., tak jak inne dotyczące rozpoznania przez referendarza sądowego wniosku o przyznanie prawa pomocy przepisy tego aktu, znajdują zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. (por. postanowienie NSA z 22 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1717/15, dostępne na stronie http:// orzeczenia. nsa.gov.pl).
Należy podkreślić, iż datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, ewentualnie jej oddanie w polskiej placówce pocztowej (art. 83 § 3 p.p.s.a.), którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. Mając zatem na uwadze, że wnioskodawca złożył w sprawie skargę w dniu 20 stycznia 2016 r., wydanie przez wojewódzki sąd administracyjny rozstrzygnięcia na wskazanej w zaskarżonym postanowieniu podstawie prawnej było prawidłowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia (ani jakiegokolwiek innego środka zaskarżenia) na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy, wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. Zarówno art. 194 § 1 p.p.s.a., jak i żaden inny przepis tej ustawy nie przyznaje stronie prawa wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w opisanym przedmiocie.
Dlatego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznała wniesione w niniejszej sprawie zażalenie za niedopuszczalne. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.