Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 242/23 odrzucił skargę J. W. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] marca 2023 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.
Sąd I instancji wskazał, że J. W. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na ww. decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] marca 2023 r. Zarządzeniem z 3 lipca 2023 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 797 zł. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych.
Postanowieniem z 25 września 2023 r. sygn. akt I SPP/Ke 55/23 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oddalił wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 18 października 2023 r. utrzymał w mocy to postanowienie. Następnie w związku z prawomocnością postanowienia z 18 października 2023 r., sąd przesłał skarżącemu odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 24 października 2023 r. wzywającego do wykonania zarządzenia z 3 lipca 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący nie uiścił wpisu. W dniu 14 listopada 2023 r. złożył natomiast kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (zarejestrowany pod sygn. akt I SPP/Ke 88/23).
Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku wniesienia skargi, przewodniczący wzywa skarżącego, aby pod rygorem jej odrzucenia uiścił wpis w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Sąd wzywa skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi także po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdy w wyniku jego przeprowadzenia strona nie została zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania.
Sąd podkreślił, że jeżeli strona, po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany.
Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem po prawomocnym oddaleniu w dniu 18 października 2023 r. wniosku w przedmiocie prawa pomocy, skarżący w terminie do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Złożenie tego wniosku nie przerwało biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 797 zł, wskazanego pierwotnie w zarządzeniu z 3 lipca 2023 r., a następnie w zarządzeniu z 24 października 2023 r. Skarżący był obowiązany uiścić wpis, czego nie uczynił, a to zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a. skutkowało odrzuceniem skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący wnosząc o jego zmianę lub uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, takich jak skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.), w takiej sytuacji jednak przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku nieuiszczenia należnego wpisu pomimo wezwania skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Nie ulega wątpliwości, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest pismem procesowym podlegającym opłacie, a zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
Należy wskazać, że Sąd I instancji zasadnie wezwał skarżącego w świetle wymienionych przepisów do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 797 zł, bowiem stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 2193) wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi ponad 10 000 zł do 50 000 zł – 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł.
Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 – 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych okoliczności.
W przedmiotowej sprawie, co wynika z analizy akt sprawy, skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 25 września 2023 r. sygn. akt I SPP/Ke 55/23 starszy referendarz sądowy WSA w Kielcach oddalił wniosek, a następnie postanowieniem z 18 października 2023 r. WSA utrzymał w mocy to postanowienie. Następnie w związku z prawomocnością tego postanowienia, zarządzeniem z 24 października 2023 r. wezwano Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 3 lipca 2023 r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone w dniu 25 października 2023 r. (k. 55 akt sądowych). Siedmiodniowy termin do uzupełnienia ww. braków upływał więc z dniem 2 listopada 2023 r. (1 listopada 2023 r. był dniem wolnym od pracy), mimo tego wskazane braki nie zostały uzupełnione.
Natomiast pismem z dnia 14 listopada 2023 r. Skarżący wniósł ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po prawomocnym rozpoznaniu ponownego wniosku skarżącego, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (postanowienie WSA z 6 lutego 2024 r., sygn. akt I SPP/Ke 88/23).
Jednak jak prawidłowo podniósł Sąd I instancji, prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie.
Wobec stwierdzenia, że skarżący nie zastosował się w zakreślonym terminie do wezwania i w ustawowym terminie nie uzupełnił wskazanego braku skargi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.