Uzasadnienie
B. P., działając przez profesjonalnego pełnomocnika złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Pismem z 27 września 2021 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gliwicach z 30 sierpnia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi poprzez: złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi; podanie numeru PESEL skarżącego. Jednocześnie poinformowano, że nieusunięcie braków formalnych skargi spowoduje jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2022.329; dalej: p.p.s.a.).
Wezwanie o usunięcie braków formalnych doręczono pełnomocnikowi skarżącego 7 października 2021 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał z dniem 14 października 2021 r.
Pismem z 18 października 2021 r. (data nadania 18 października 2021 r.) pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Do wniosku dołączył uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa (2x), wskazał numer PESEL skarżącego.
Uzasadniając wniosek podał, że 12 października 2021 r. skarżący uzupełnił pełnomocnictwo. W tym dniu pełnomocnikowi zaczął doskwierać ból brzucha oraz biegunka. W okresie 13 – 15 października 2021 r. pełnomocnik z uwagi na dolegliwości nie był w stanie podjąć jakichkolwiek czynności zawodowych. 13 października skorzystał z teleporady lekarskiej, w wyniku której stwierdzono ostry nieżyt jelitowy, wskazano lekarstwa do zażywania oraz zalecono pozostanie w domu. 18 października 2021 r. pełnomocnik skorzystał z porady w przychodni lekarskiej, podczas której zlecono kontynuację leczenia, skierowano na badania i wypisano zaświadczenie lekarskie obejmujące okres niezdolności do pracy 13-18 października 2021 r. (ze wskazaniem, że chory powinien leżeć). Pełnomocnik zaznaczył, że prowadzi jednoosobową kancelarię i nie miał możliwości zlecenia osobom trzecim wykonania zobowiązania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 15 listopada 2021 r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi. Okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że samo zwolnienie lekarskie, ani zaświadczenie lekarskie nie stanowi potwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Niekoniecznie muszą one bowiem oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej. Skoro przyczyną uchybienia terminu świadczącą o braku winy może być tylko szczególnie ciężki przypadek losowy, który paraliżuje możliwość działania samodzielnego lub za pomocą osoby trzeciej, a pełnomocnik skarżącego nie wykazał, by próbował usunąć przeszkodę przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, to zawarte we wniosku o przywrócenie terminu argumenty nie uprawdopodabniają braku winy pełnomocnika w uchybieniu temu terminowi.
Z przedłożonego zaświadczenia ZUS ZUA wprawdzie wynika, że chory powinien leżeć, jednakże zostało to stwierdzone przez lekarza dopiero 18 października 2021 r. i dotyczyło również tego dnia tj. dnia, w którym pełnomocnik uzupełnił już braki formalne skargi, sporządził i nadał do Sądu wniosek o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu nie oznacza to, że pełnomocnik nie mógł zlecić dokonania czynności wysłania pełnomocnictwa osobie trzeciej czy też samemu mocodawcy. Poza tym dopiero 18 października 2021 r., tj. po upływie 5 dni od powstania dolegliwości pełnomocnik udał się do przychodni lekarskiej po pomoc lekarską. W takim stanie rzeczy chociażby nieskorzystanie z pomocy osoby trzeciej przy wysłaniu do Sądu, będącego już w posiadaniu pełnomocnika dokumentu pełnomocnictwa od 12 października 2021 r., należy kwalifikować jako niedbalstwo powodujące niedopuszczalność przywrócenia terminu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący reprezentowany przez pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie
- - naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a polegające na wadliwym przyjęciu, że skarżący (pełnomocnik skarżącego) zawinił nie dokonując w terminie uzupełnienia braków formalnych skargi, podczas gdy w świetle okoliczności sprawy, zawinienia po stronie skarżącego nie sposób stwierdzić;
- - naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. polegające błędnym przyjęciu Sądu, że nie zostały uprawdopodobnione okoliczności świadczące o braku winy pełnomocnika skarżącego w uchybieniu terminu, podczas zostały one uprawdopodobnione;
- - błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na przyjęciu, że pełnomocnik skarżącego mógł zlecić dokonanie czynności wysłania pełnomocnictwa osobie trzeciej czy też samemu mocodawcy, podczas gdy jego stan zdrowia mu na to nie pozwalał.
W oparciu o wskazane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że pełnomocnik prowadzi kancelarię jednoosobową, wszelkie dokumenty wraz z telefonami kontaktowymi do klientów znajdowały się w kancelarii, podczas gdy pełnomocnik przebywał podczas choroby w domu. Nie miał on zatem możliwości wykonania jakiegokolwiek telefonu do osób trzecich. Z trudem dokonywał czynności przemieszczania się z łóżka do łazienki. Przepis art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że w piśmie o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, co nie jest jednoznaczne z udowodnieniem. Takie uprawdopodobnienie okoliczności zostało uczynione we wniosku, wobec czego wniosek o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest całkowicie uzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Wskazać należy, że uprawdopodobnienie braku winy jest obowiązkiem strony ubiegającej się o przywrócenie terminu, która stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., nie musi udowodnić braku winy, a jedynie uprawdopodobnić okoliczności świadczące o jej braku.
Z brzmienia art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika, że za dostateczną przesłankę przywrócenia terminu ustawodawca uznał uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę okoliczności, które - wedle treści wniosku - miały stanowić bezpośrednią przyczynę uchybienia określonego terminu. Uprawdopodobnienie, jak podkreśla się w orzecznictwie, nie daje natomiast pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienie NSA z 8 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 95/12).
Podkreślenia zatem wymaga, że powołana ustawa, obok innych warunków przywrócenia terminu ustanawia obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. Jak już wyżej wskazano, wnioskodawca nie musi zatem dowodzić braku winy, a jedynie uwiarygodnić fakty świadczące o niezawinionym przekroczeniu terminu (postanowienie NSA z 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 755/14).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik skarżącego w należyty i wystarczający sposób, uprawdopodobnił brak swojej winy w niedopełnieniu w terminie wymaganych czynności. Przedstawiona argumentacja w zakresie uchybienia terminu uprawdopodabnia w sposób dostateczny tezę, że do uchybienia terminu doszło wskutek okoliczności niezawinionych przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny dał wiarę twierdzeniom, że bezpośrednią przyczyną uchybienia terminowi była choroba wymagająca leżenia i dolegliwości bólowe a także problemy z dostępem do służby zdrowia. To na skutek tej choroby pełnomocnik nie mógł uzupełnić braków formalnych skargi w terminie.
Mając zaś na uwadze sytuację epidemiologiczną aktualną w czasie upływu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podnoszone przez pełnomocnika skarżącego okoliczności uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminu. Tym samym niedochowanie terminu było w rozpatrywanym przypadku niezawinione.
W świetle powyższego oraz kierując się konstytucyjną zasadą prawa do sądu, należało w oparciu o regulację art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 w zw. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.