Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 493/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odrzucił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w B. w sprawie ze skargi Z. M. "C." M. G., E. G. Spółka jawna w S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary porządkowej za odmowę okazania ksiąg podatkowych i dokumentów źródłowych.
Wyjaśniając motywy swego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, iż stosownie do art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) - Sąd jest zobowiązany do odrzucenia pisma, wnoszonego przez adwokata lub radcę prawnego, które nie jest należycie opłacone, bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Opłatą w wysokości stałej jest natomiast wpis od skargi kasacyjnej, w tych sprawach, w których wpis od skargi został określony w wysokości stałej.
Zażalenie na postanowienie WSA w B. z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 493/09, pismem z dnia 19 lutego 2010 r., wniósł Dyrektor Izby Celnej w B., żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest:
- 1. art. 178 w zw. z art. 221 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na odrzuceniu podlegającej opłacie stałej skargi kasacyjnej, mimo iż ta nie została wniesiona przez radcę prawnego, lecz przez organ;
- 2. art. 220 § 1 w zw. z § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i niewezwanie strony do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy sporządzona i podpisana przez radcę prawnego skarga kasacyjna została wniesiona przez samą stronę - Dyrektora Izby Celnej w B.;
- 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym w zakresie dotyczącym złożenia skargi kasacyjnej, przez uznanie, iż skarga kasacyjna została wniesiona prze radcę prawnego w sytuacji, gdy w rzeczywistości skargę wniosła sama strona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zakres kontroli zaskarżonego postanowienia ograniczony jest do oceny jego zgodności z prawem. Na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Dokonując kontroli instancyjnej orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do art. 174 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje oceny, czy przy wydawaniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji naruszył prawo przez uchybienie przepisom prawa materialnego lub prawa procesowego.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia Sądu I instancji był art. 221 p.p.s.a., zgodnie z którym pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.
Należy jednak zaznaczyć, iż przewidziany w art. 175 § 1 p.p.s.a., przymus adwokacko-radcowski, wskazuje jedynie, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wymaga się natomiast aby przedmiotowy środek odwoławczy został również wniesiony przez tegoż pełnomocnika. Oczywiście nie jest to wykluczone, jednakże zgodnie z art. 173 § 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Jak wynika z załączonego do skargi kasacyjnej pisma przewodniego organu (karta 37 akt) skarga kasacyjna w przedmiotowej sprawie została wniesiona przez Dyrektora Izby Celnej w B., a nie przez jego pełnomocnika, który wyłącznie ją sporządził i podpisał.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, błędnym było zatem zastosowanie przez Sąd I instancji – art. 221 p.p.s.a., który dotyczy wyłącznie pism wnoszonych przez adwokata lub radcę prawnego i nie może stanowić podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej sporządzonej przez radcę prawnego, lecz wniesionej przez stronę.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.