Postanowienie NSA z 12 stycznia 2017 r., I GZ 656/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2016 r.; sygn. akt V SA/Wa 2792/15 w przedmiocie odrzucenia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r.; nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Przewodniczący: sędzia NSA Lidia Ciechomska – Florek

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 14 października 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 2792/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2015 r. o nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego.

Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 15 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W wyniku zaskarżenia powyższego rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I GZ 263/16 oddalił zażalenie skarżącego. Zarządzeniem z 11 maja 2016 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego, do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 22.504 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego 13 maja 2016 r. (ZPO – k. 139 akt sądowych), a zatem termin do jego wykonania mijał z dniem 20 maja 2016 r. Pismem z 20 maja 2016 r. skarżący ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 16 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd I instancji odmówił zmiany postanowienia z 15 października 2015 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarządzeniem z 13 września 2016 r. wezwano skarżącego do wykonania, w terminie 7 dni, prawomocnego wezwania Przewodniczącego Wydziału z 11 maja 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Do powyższego wezwania załączono odpis zarządzenia z 11 maja 2016 r. W odpowiedzi, skarżący w piśmie procesowym z 19 września 2016 r. wniósł o "ponowne rozpoznanie wniosku o zwolnienie z uiszczenia wpisu sądowego przynajmniej w części". Rozpoznając sprawę Sąd I instancji wyjaśnił, ze zgodnie z art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a) Sąd odrzuca skargę od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. Sąd I instancji wskazał nadto, że prawomocność zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Zażalenie na postanowienie Sądu I instancji złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie i przyjęcie skargi do rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że po prawomocnym zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania (poprzez oddalenie przez NSA postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2016 r., sygn. akt I GZ 470/16, zażalenia skarżącego na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy) Sąd I instancji ma obowiązek stosownie do art. 220 § 1 ppsa ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jeżeli strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, należy stanąć na stanowisku, że bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 667/14, postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 379/16). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 ppsa. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13). Ponadto ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżąca nie spełnia przesłanek zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (por. postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 1999 roku I CKN 146/98, OSNC 1999 Nr 11, poz. 196). Odmienne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Należy także mieć na uwadze zasadę wyrażoną w art. 220 § 1 ppsa, stosownie do której sąd nie podejmuje żadnej czynności w stosunku do pisma, od którego strona nie uiściła należnej opłaty. Zgodnie z art. 220 § 3 ppsa konsekwencją nieuiszczenia należnego wpisu od skargi jest odrzucenie tego środka zaskarżenia. Zatem, prawomocne postanowienie sądu o odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów oraz ponowne wezwanie do uiszczenia należnej opłaty nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania, pomimo wystąpienia z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę skarżącego z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisu od tego środka zaskarżenia, pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w piśmie z dnia 13 września 2016 r.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.