Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r., sygn. akt V SPP/Wa 263/22 odmówił przyznania prawa pomocy O. [...] – Sp. z o.o. w W. w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 11 lipca 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia z dnia 20 października 2022 r. skarżąca spółka została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentów rejestrowych spółki w celu wykazania jej sposobu reprezentacji. Wezwanie doręczono w dniu 18 listopada 2022 r. Termin minął z dniem 25 listopada 2022 r. Natomiast korespondencja z odpisem pełnym z Krajowego Rejestru Sądowego została przez stronę skarżącą nadana w dniu 7 grudnia 2022 r.
Skarżąca spółka wniosła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając jej w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie spółki Sąd nie miał podstaw do wzywania do uzupełnienia braków, skoro w aktach sprawy znajdują się wszystkie dokumenty a odpis z KRS – u jest dokumentem powszechnie dostępnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została kompleksowo uregulowana w art. 243-263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej "p.p.s.a." Ustawodawca ukształtował w powołanych przepisach zarówno pozytywne, jak i negatywne przesłanki przyznania prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić w sytuacji, gdy nie są spełnione pozytywne przesłanki (art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a.), bądź w sytuacji, w której co prawda przesłanki te są spełnione, ale jednocześnie stwierdza się zaistnienie przesłanki negatywnej (art. 246 § 3 i art. 247 p.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi. Stanowi tak przepis art. 247 p.p.s.a. W orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten zawiera samoistną negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przy czym ocena wystąpienia tej przesłanki dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony (zob. M. Niezgódka-Medek w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. VI, uwaga do art. 247 i wskazane tam orzecznictwo). Skarga jest natomiast oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, na pierwszy rzut oka, nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (tak postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dni: 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, LEX nr 552419 i 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 561/08, LEX nr 494352).
Zastosowanie zatem art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji odmówił przyznana prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Nie ulega wątpliwości, że wymagane dokumenty zostały nadane w dniu 6 grudnia 2022 r., co w sytuacji odebrania przedmiotowego wezwania w dniu 18 listopada 2022 r., i w następstwie upływu terminu do uzupełnienia braków złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, zasadnie obligowało Sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi, jak też do odmowy przyznania prawa pomocy z uwagi na jej bezzasadność. Nie sposób się zgodzić z twierdzeniem skarżącej spółki, że Sąd nie miał podstaw do wezwania o uzupełnienie braku formalnego skargi. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu, stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. post. NSA z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 343/19). Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.