Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w zaskarżonym postanowieniu z dnia 7 września 2015 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1585/14 odmówił zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 6 października 2014 r. odmawiającego [...] (zwanej dalej: skarżącą) przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we [...] z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że postanowieniem z 9 marca 2015 r. odmówił zmiany swojego postanowienia z 6 października 2014 r. odmawiającego przyznania skarżącej prawa pomocy i odrzucił skargę. Skarżąca na wskazane rozstrzygnięcia wniosła zażalenie oraz skargę kasacyjną. Do skargi kasacyjnej załączono kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 26 maja 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony na postanowienie z 9 marca 2015 r. o odmowie zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Zatem obecnie należy ocenić wniosek strony z 20 kwietnia 2015 r. załączony do skargi kasacyjnej.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., Dz. U. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Skarżąca we wniosku dołączonym do skargi kasacyjnej (k. 123 akt sądowych) wskazała te same okoliczności, które powołała w uprzednim wniosku (k. 23 akt sądowych). Okoliczności te były już przedmiotem oceny sądów pierwszej i drugiej instancji. W ocenie WSA nowy wniosek jest praktycznie kopią uprzedniego. Jedyną zmianą jest twierdzenie, że strona od pół roku praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Na potwierdzenie zmiany swojej sytuacji finansowej, strona nie przedłożyła jednak żadnych dowodów.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 165 p.p.s.a., poprzez błędne niezastosowanie, podczas gdy pojawiły się nowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej w pełni uzasadniające zmianę uprzedniego postanowienia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zaskarżone postanowienie rozstrzygało kwestię kolejnego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia 25 marca 2014 r. Rozpoznając pierwszy wniosek w tej sprawie Sąd badał zaistnienie przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Rozpoznanie kolejnych wniosków sprowadza się do ustalenia, czy okoliczności sprawy uległy zmianie, co uprawniałoby do zmiany prawomocnego postanowienia sądu.
Zgodnie z prawidłowo powołanym i zastosowanym przez Sąd I instancji art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I GZ 606/14 (dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), stosownie do dyspozycji cytowanego przepisu zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy. Tymczasem skarżąca powołując się na nowe okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających powoływane okoliczności. To, że skarżąca ocenia swoją sytuację inaczej niż Sąd administracyjny rozpatrujący jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wskazania, iż okoliczności sprawy uległy zmianie, brak było podstaw do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 165 p.p.s.a.
Należy również dodać, że przedstawione przez skarżącą wraz z zażaleniem dokumenty w postaci bilansów oraz rachunków zysków i strat, deklaracji VAT i CIT -nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Te dokumenty skarżąca powinna przedstawić wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy do Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje bowiem w niniejszym postępowaniu zażaleniowym wyłącznie prawidłowość oceny Sądu I instancji. Natomiast jak to już zostało powiedziane - skarżąca powołując się na nowe okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej twierdzenia.
Już tylko na marginesie wymaga zaakcentowania, że analiza przesłanych przez skarżącą wraz z zażaleniem dokumentów wskazuje, że jest ona w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie, o czym przesądza fakt prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, która przynosi zyski.
Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.