Uzasadnienie
Zarządzeniem z 27 grudnia 2023 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 141/23 Przewodniczący Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek P. M. (dalej: skarżący) o wyłączenie referendarza sądowego od rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżący - mimo wezwania na podstawie art. 49 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) - nie uzupełnił w terminie braków formalnych wniosków o wyłączenie referendarza sądowego tzn. nie podał i nie uprawdopodobnił przyczyn uzasadniających wyłączenia referendarza.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 49 § 2 p.p.s.a., jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania, przy czym na zarządzenie przysługuje zażalenie.
Przyczyny wyłączenia sędziego/referendarza sądowego, stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazuje art. 18 p.p.s.a. (w zw. z art. 24 § 1 w niniejszej sprawie). Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza referendarza na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie referendarza można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego referendarza i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności referendarza są uzasadnione. Zatem wniosek o wyłączenie referendarza powinien zawierać: oznaczenie referendarza przez wskazanie jego imienia i nazwiska, a także podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie. Brak tych danych niewątpliwie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek skarżącego nie odpowiadał wskazanym powyżej wymaganiom. Skarżący jedynie wskazał z imienia i nazwiska referendarza, którego wniosek dotyczył, ale nie podał konkretnych i obiektywnych okoliczności wyłączenia w stosunku do konkretnego referendarza, a tym samym okoliczności tych nie uprawdopodobnił. Wobec powyższego zasadnie wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku przez sprecyzowanie przyczyny uzasadniających wyłączenie referendarza sądowego.
W świetle przedstawionych okoliczności sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarządzenie Sądu I instancji pozostawiające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jego braków formalnych jest prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.