Postanowienie NSA z 5 kwietnia 2023 r., I GZ 75/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2022 r., sygn. akt V SPP/Wa 262/22 odmawiające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Sprawa

w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Bogdan Fischer przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r., sygn. akt V SPP/Wa 262/22 odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca"), w związku ze złożeniem przez skarżącą skargi na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Sad I instancji działając na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a." odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy z uwagi na stwierdzoną oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a. WSA zwrócił uwagę, że jest to jedna z dwóch przesłanek negatywnych (obok art. 246 § 3 p.p.s.a.) uzasadniających odmowę przyznania prawa pomocy. W przypadku ziszczenia się przynajmniej jednej przesłanki negatywnej sąd odmawia przyznania prawa pomocy. W takiej sytuacji nie ma znaczenia, czy spełnione są przesłanki pozytywne z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. WSA w Warszawie stwierdził, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Brak szans na uwzględnienie skargi powinien wynikać ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd I instancji zauważył, że potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a.

Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, bowiem skarżąca, w wykonaniu zarządzenia z 20 października 2022 r. została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentów rejestrowych spółki w celu wykazania sposobu jej reprezentacji. Z akt sprawy wynika, że korespondencja zawierająca ww. wezwanie została doręczona skarżącej w dniu 18 listopada 2022 r. (z.p.o. k. 15). Wobec powyższego ostatnim dniem ustawowego, siedmiodniowego terminu zakreślonego do uzupełnienia braku formalnego skargi był 25 listopada 2022 r. Jak wynika z akt sprawy, korespondencja zawierająca odpis pełny z KRS została nadana na adres Sądu w dniu 6 grudnia 2022 r. Powyższe nastąpiło zatem z uchybieniem terminu zakreślonego przez Sąd i tym samym pociąga za sobą konieczność odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r. WSA odrzucił skargę, stwierdzając niedopuszczalność skargi z uwagi na art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu I instancji powyższe oznaczało oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., zaś w takiej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje.

Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc m.in. o jego uchylenie w całości jako niezgodnego z prawem i stanem faktycznym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przed dokonaniem oceny, czy sytuacja życiowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy, Sąd I instancji musiał zatem zbadać, czy w sprawie nie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi. Stwierdzenie takiej okoliczności prowadzi bowiem do wydania odmowy przyznania prawa pomocy bez względu na sytuację życiową skarżącego. Skarga jest oczywiście bezzasadna m.in. wtedy, gdy podlega odrzuceniu, a zatem gdy sąd stwierdza, że z przyczyn formalnych lub fiskalnych w ogóle nie może odnieść się do jej treści. Istotna jest w tym kontekście treść dwóch przepisów prawa.

Po pierwsze, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Powyższy przepis dotyczy sytuacji, gdy sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, a skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Taki przypadek wystąpił w niniejszej sprawie. Jak wskazał Sąd I instancji, zarządzeniem doręczonym 18 listopada 2022 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 15 akt sądowych) skarżąca została wezwana do uzupełnienia – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – braku formalnego skargi przez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentów rejestrowych spółki w celu wykazania sposobu jej reprezentacji. Upływ terminu na uzupełnienie żądanego braku formalnego skargi nastąpił w dniu 25 listopada 2022 r. i do tego terminu WSA w Warszawie nie otrzymał wymaganego dokumentu. W związku z powyższym Sąd I instancji musiał odrzucić skargę zgodnie z dyspozycją przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skoro wystąpiła przesłanka do odrzucenia skargi, to skarga była oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Podzielić w tym miejscu należy pogląd wyrażony przez NSA w treści postanowienia z dnia 18 czerwca 2088 r., sygn. akt II OZ 608/08, w którym sąd kasacyjny stwierdził, że prawo pomocy nie przysługuje w sytuacji, gdy strona nie uzupełniła braków skargi w terminie (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck Wydanie 6, str. 1142).

Podkreślenia wymaga, że na tym etapie ani WSA w Warszawie, ani Naczelny Sąd Administracyjny nie oceniali sytuacji ekonomicznej skarżącej. Wniosek skarżącej nie został uwzględniony dlatego, że wniesiona przez nią skarga nie pozwalała na uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia, ponieważ z powodu wskazanych braków została postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r., odrzucona. Zaznaczyć trzeba, że postanowienie o odrzuceniu skargi nie było przedmiotem kontroli NSA.

W takim stanie sprawy Sąd I instancji zasadnie uznał, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., która uzasadnia stwierdzenie, że prawo pomocy skarżącej na tym etapie postępowania nie przysługuje. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.