Uzasadnienie
Pismem z 28 [...] 2015r. L. L. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z 29 [...] 2015r. nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc luty 2010r.
Zarządzeniem z 9 [...] 2015r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1500 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 8 lipca 2015 r. odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (jak potraktowano wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy z uwagi na fakt, iż nie jest to czynność ograniczona terminem) uznając, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do jego przywrócenia.
Pismem z 27 [...] 2015r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie.
Zarządzeniem z 31 [...] 2015r. skarżący wezwany został do usunięcia braków formalnych zażalenia przez nadesłanie jego odpisu celem doręczenia dla organu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Skarżący nie uzupełnił braków formalnych zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego w postaci odpisu dla organu, do którego Skarżący został wezwany na podstawie art. 47 § 1 ww. ustawy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie L. L. wniósł o jego uchylenie zarzucając mu naruszenie art. 47 p.p.s.a. w zw. z art. 243 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne odrzucenie zażalenia wydanego w toku rozpoznawania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał, iż zaskarżone postanowienie dotyczy jego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie go od uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek ten dotyczy zatem tylko tej kwestii, a strona przeciwna na tym etapie nie bierze w niej udziału. Z tego względu składanie pism, wniosków czy zażaleń wraz z ich odpisem dla strony przeciwnej jest bezprzedmiotowe. Zdaniem skarżącego nie ma żadnego – ani prawnego ani logicznego – uzasadnienia dla zobowiązywania go do składania na tym etapie pism wraz z ich odpisem dla strony przeciwnej.
Dalej Skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniom sądu I instancji wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest jak najbardziej dopuszczalny gdyż jest on ograniczony terminem wyznaczonym przez sam sąd. Skoro Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu, na który go nie stać, w terminie 7 dni od wezwania to wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, będący alternatywą dla uiszczenia wpisu, winien być w tym terminie złożony. Tym samym Sąd winien rozpoznać go co do meritum.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymagań jest zawarty w art. 47 tej ustawy, obowiązek dołączenia do pisma jego odpisów dla doręczenia ich stronom. Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia, wynikającym z art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Problem braku formalnego w postaci nieprzedłożenia odpisów wnoszonych do sądów administracyjnych pism procesowych był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, w której – koncentrując się na braku przedłożenia odpisów skargi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym - stwierdzono, niedołączenie przez wnoszącego pismo wymaganej liczby jego odpisów, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 tej ustawy, uniemożliwiającym nadanie prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów przez sąd. Jak wskazał w bowiem poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji.
Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 zd. 1 i art. 47 § 1 p.p.s.a., skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi przecież o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. W związku z tą jednoznaczną regulacją ustawową nie sposób przyjąć, że narusza ona prawo obywatela do sądu. p.p.s.a. nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury."
Z akt sprawy wynika, że skarżący do zażalenia na postanowienie Sądu I instancji z dnia 8 lipca 2015 r. nie dołączył odpisu tego zażalenia. Powyższego braku nie uzupełnił pomimo wezwania do jego uzupełnienia oraz pouczenia o skutkach nieuzupełnienia braku w terminie. Stan sprawy w tym zakresie nie jest sporny.
Biorąc pod uwagę treść wyżej wymienionych przepisów, jak również treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, nie można zgodzić się ze skarżącym, że "nie ma żadnego ani prawnego ani logicznego uzasadnienia dla zobowiązywania [...] do składania [...] pism wraz z ich odpisem dla strony przeciwnej" jak również ze stwierdzeniem, że skoro wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się w jednym egzemplarzu to wszystkie pozostałe pisma dotyczące tej kwestii również winny być składane w jednym egzemplarzu. Należy także podkreślić, że stronie wezwanej do usunięcia braków formalnych złożonego pisma nie przysługuje jakikolwiek margines interpretacyjny odnośnie do sposobu wykonania wezwania, jeżeli zawiera ono w sposób szczegółowy i wyraźny czynności, których dopełnienie jest wymagane do nadania sprawie dalszego biegu (postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I FSK 536/08, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika aby skarżący był uprawniony do wykonywania w sposób dowolny kierowanych do niego wezwań przez sąd, czy też oceniania, czy wezwanie jest zasadne czy też zasadne nie jest.
Należy podkreślić na koniec, że niniejsze postępowanie dotyczy odrzucenia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a nie odmawiające przyznania prawa pomocy, jak twierdzi Skarżący. Wbrew twierdzeniom Skarżącego postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy może być inicjowane na każdym etapie postępowania i nie jest obwarowane żadnym terminem. Z tego względu Sąd I instancji słusznie potraktował wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jako wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, co znalazło swoje szczegółowe odzwierciedlenie w treści uzasadnienia postanowienia tego Sądu o odmowie przywrócenia terminu. Taka decyzja Sądu I instancji nie wpłynęła negatywnie na sytuację Skarżącego, o czym świadczy równolegle toczące się postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sądowi wiadomym z urzędu jest, iż do dnia dzisiejszego kwestia przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie została prawomocnie rozstrzygnięta.
Z uwagi na powyższe zasadnie Sąd I instancji uznał, że nienadesłanie przez skarżącego dwóch egzemplarzy odpisu zażalenia uniemożliwiało mu nadanie prawidłowego biegu i odrzucił zażalenie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.