Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 115/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi W. U. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2009 r. (doręczonym w dniu 16 kwietnia 2009 r.) skarżąca została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w wysokości 479 zł. W dniu 27 kwietnia 2009 r. W. U. uiściła wymagany wpis od skargi, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia tegoż wpisu i wskazując, że jest osobą bezrobotną i w wyznaczonym terminie nie była w stanie uzbierać wymaganej kwoty. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku skarżącej za okoliczność wskazującą na brak winy nie można uznać trudności w zgromadzeniu odpowiedniej kwoty, bowiem stanowiłoby to zaprzeczenie oceny możliwości płatniczych W. U. zawartej w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 19 marca 2009 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy, od którego mimo pouczenia nie wniesiono sprzeciwu. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi podlegał zatem oddaleniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła W. U. Podała, że jest świadoma tego, iż nie powinna przekroczyć terminu do uiszczenia wpisu, lecz uiszczenie takiej kwoty w tamtym okresie było dla skarżącej nierealne. Skarżąca stwierdziła, że jest osobą bezrobotną, musiała zakupić lekarstwa dla chorej wówczas córki i mimo starań nie mogła liczyć na pomoc finansową ojca, który posiada bardzo niską rentę oraz brata, który nie pracuje. Wymaganą kwotę udało się pożyczyć, tyle że z opóźnieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym.
W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych.
Należy podkreślić, że kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W doktrynie i orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się np. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (tak: H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333), mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia, nieprawidłowe doręczenie pisma sądowego (por. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006, s. 209).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że w świetle przedstawionych przyczyn uchybienia terminu nie można przyjąć, iż skarżąca wykazała brak winy w tym uchybieniu. Podkreślić przy tym należy, że okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu winny być wskazane we wniosku o przywrócenie tegoż terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) i tylko te okoliczności są przedmiotem oceny Sądu. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wskazała jako okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu jedynie to, że jest osobą bezrobotną i z tego powodu nie mogła w tak krótkim terminie zorganizować żądanej kwoty.
Odnosząc się do podanych okoliczności Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w przypadku skarżącej nie jest możliwe uznanie takiej okoliczności za uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, bowiem stanowiłoby to zaprzeczenie oceny możliwości płatniczych skarżącej dokonanej w prawomocnym postanowieniu referendarza sądowego z dnia 19 marca 2009 r. o odmowie przyznania W. U. prawa pomocy. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, bowiem skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu temu terminowi.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.
PG