Postanowienie NSA z 1 kwietnia 2022 r., I GZ 84/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Instytutu [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2021 r.; sygn. akt V SA/Wa 2634/21 w przedmiocie odrzucenia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi Instytutu [...] na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] grudnia 2020 r.; nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji podmiotowej do budżetu państwa postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Małgorzata Grzelak przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2634/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Instytutu [...] na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie zwrotu dotacji podmiotowej do budżetu państwa.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z [...] kwietnia 2021 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – poprzez nadesłanie dokumentu, z którego wynika upoważnienie osoby, która podpisała skargę do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz wskazanie numeru identyfikacyjnego REGON strony skarżącej albo numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numeru identyfikacji podatkowej skarżącej.

Przesyłka zawierająca ww. wezwanie została doręczona skarżącemu w dniu 2 czerwca 2021 r. Termin na usunięcie braku formalnego skargi upływał zatem w dniu 9 czerwca 2021 r.

W zakreślonym terminie wskazane braki formalne skargi nie zostały usunięte. Skarżący nadał co prawda pismo, w którym wskazał numery REGON i NIP oraz dokumenty potwierdzające upoważnienie do podpisania skargi, jednak zrobił to w dniu 10 czerwca 2021 r., a więc po upływie zakreślonego terminu.

Powyższe, w ocenie Sądu I instancji, skutkowało odrzuceniem skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej" "p.p.s.a.").

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3, art 106 § 4 p.p.s.a. oraz art. 46 ust. 2 ustawy z 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (DZ. U. z 2020 r. poz. 1796 tj.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pismo uzupełniające ww. braki formalne skargi zostało przekazane do wysłania do Sądu pracownikowi administracyjnemu Instytutu [...], który to pracownik nie nadał tego pisma w dniu podpisania i przekazania mu do nadania, a zrobił to później, co było spowodowane okolicznościami dotyczącymi pandemii COVID oraz narzuconym rygorem pracy hybrydowej, tj. przeorganizowanej w związku z pandemią, tak aby uniknąć kontaktu pracowników - w związku z taką reorganizacją pracy osoba zobowiązana do przekazywania na pocztę przesyłek poleconych mogła dokonać wysyłki dopiero kolejnego dnia.

Nadto skarżący wskazał, że Sąd nie uwzględnił faktu, iż informacje, których żądał Sąd w wezwaniu do uzupełnienia braków skargi są informacjami powszechnie dostępnymi w Internecie, a zatem Sąd mógł samodzielnie je ustalić bez konieczności wzywania Skarżącego.

W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony, o którym mowa w art. 29 p.p.s.a., stanowi brak formalny, który może być usunięty w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., zaś niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia powyższego dokumentu, powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wykładnia systemowa powołanych przepisów nakazuje bowiem stosować te same zasady w przypadku składania pisma procesowego przez organ osoby prawnej, jak i przez ustanowionego przez ten organ pełnomocnika.

W myśl natomiast art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania. Wymóg ten został wprowadzony w art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019, poz. 934 ze zm.) i wszedł w życie 31 maja 2019 r. (art. 8 tej ustawy).

W niniejszej sprawie Instytut [...] złożył skargę 15 stycznia 2021 r., a zatem był zobowiązany do zawarcia w niej wymienionych w ww. przepisach informacji. Bezspornym jest, że tego wymogu nie spełnił. Wobec tego zasadnie zarządzeniem z [...] kwietnia 2021 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – poprzez nadesłanie dokumentu, z którego wynika upoważnienie osoby, która podpisała skargę do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz wskazanie numeru identyfikacyjnego REGON strony skarżącej albo numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numeru identyfikacji podatkowej skarżącej.

Przesyłka zawierającą powyższe wezwanie została prawidłowo doręczona 2 czerwca 2021 r., co również nie jest kwestionowane. Termin na usunięcie braku formalnego skargi upływał zatem w dniu 9 czerwca 2021 r. W zakreślonym terminie wskazane braki formalne skargi nie zostały usunięte. Skarżący nadał co prawda pismo, w którym wskazał numery REGON i NIP oraz dokumenty potwierdzające upoważnienie do podpisania skargi, jednak zrobił to w dniu 10 czerwca 2021 r., a więc po upływie zakreślonego terminu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem odrzucił skargę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może odnieść zamierzonego skutku argument, że niewskazanie numeru REGON oraz dokumentów potwierdzających upoważnienie do podpisania skargi, nie stanowiło uzasadnionej przyczyny odrzucenia skargi, ponieważ są to informacje powszechne dostępne w Internecie. Podkreślić należy, że strona ma obowiązek podania swojego numeru indentyfikacyjnego (PESEL, KRS, REGON lub NIP) przy pierwszej czynności w danym postępowaniu przed sądem. Wynika to wprost z treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. Nie można uznać, że sąd powinien we własnym zakresie weryfikować te numery. W szczególności taki obowiązek sądu nie wynika z żadnego przepisu p.p.s.a. Brak też jednoznacznego przepisu prawa, który zwalniałby skarżący Instytut z tego obowiązku. Skarżący w zakreślonym terminie, tj. do dnia 9 czerwca 2021 r. nie uzupełnił wskazanych braków. Skarżący nadał co prawda pismo, w którym wskazał numery REGON i NIP oraz dokumenty potwierdzające upoważnienie do podpisania skargi, jednak zrobił to w dniu 10 czerwca 2021 r., a więc po upływie zakreślonego terminu.

Również argumenty podniesione w zażaleniu - dotyczące nadania pisma stanowiącego uzupełnienie braków formalnych skargi z opóźnieniem z powodu pandemii - w żaden sposób nie podważyły prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na skarżącym ciążył bowiem obowiązek takiego ukształtowania swojej struktury wewnętrznej i organizacji pracy, aby w każdym czasie mógł dokonywać czynności niezbędnych do ochrony swoich interesów i wypełniać określone obowiązki w sposób niewadliwy.

Powyższe argumenty mogą stanowić ewentualne przesłanki wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

W takiej sytuacji uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. albowiem wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostało wykonane w zakreślonym terminie.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.