Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 stycznia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 493/17, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne toczące się ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z [...] grudnia 2016 r., w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej.
W motywach podjętego rozstrzygnięcia Sąd podał, że powodem zawieszenia postępowania jest kwestia prawidłowości ustaleń kontrolnych w zakresie powierzchni działek zadeklarowanych do płatności, co było przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 646/16, w której sąd wyrokiem z 31 stycznia 2017 r. uwzględnił skargę skarżącego i uchylił zaskarżoną decyzję a organ skargą kasacyjną zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie. Sprawa ta oczekuje na rozpoznanie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Organ wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Sąd, który uznał, że w stanie faktycznym sprawy przepis ten ma zastosowanie, podczas gdy w stanie faktycznym brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu, gdyż zagadnienie wstępne nie występuje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zależność pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania innego ‒ tzw. prejudycjalnego ‒ polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Kwestia wstępna istnieje tylko wtedy, gdy orzeczenie sądu nie może zaistnieć bez uprzedniego rozstrzygnięcia innej sprawy przez organ lub sąd.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że przesłankę zawieszenia należy badać pod kątem celowości, ekonomiki procesowej i sprawiedliwości. Celowość zawieszenia postępowania przez sąd administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Kwestią priorytetową jest konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Zatem przesłanka określona w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zachodzi wówczas, gdy występuje zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim wniosku z rozpoznawaną sprawą, a sąd nie jest władny samodzielnie tego zagadnienia rozstrzygnąć (por. postanowienie NSA z 16 września 2012 r., sygn. akt II FZ 822/12).
Dla wojewódzkiego sądu administracyjnego kwestią wstępną będzie wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi o tym, czy zakwestionowany w skardze akt zgodny jest z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu nie doszło do takich uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na jego treść (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2004 r., sygn. akt I FSK 845/05, Lex nr 212145).
Celowość podjęcia decyzji o zawieszeniu postępowania pozostawiona została ocenie sądu. Jak się przy tym podkreśla w orzecznictwie, uznanie to nie może być dowolne. Stąd też obowiązkiem sądu jest rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania w sprawie.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przedstawił w uzasadnieniu swojego postanowienia racji wykazujących celowość zawieszenia postępowania, a ekonomia procesowa (zabezpieczona przez art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 7 p.p.s.a.) przemawia za kontynuowaniem postępowania zgodnie z żądaniem Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie. Wykładnia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że dla skutecznego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego musi istnieć ścisła zależność pomiędzy rozpoznawaną sprawą a zagadnieniem prawnym, które ma być przedmiotem rozstrzygnięcia prejudycjalnego. Prejudykat wchodzi bowiem w skład podstawy faktycznej orzeczenia, co determinuje sposób wykładni art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. glosa Z. Czarnik, L. Żukowski do postanowienia NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 278/11, OSP 2012/7-8/73; wyrok NSA z 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 792/07, wyrok NSA z 26 października 2005 r., sygn. akt I FSK 230/05).
Taki zaś prejudykat w niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zachodzi. Nie można bowiem mówić o bezpośrednim wpływie wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt I GSK 1509/18 (zainicjowanego skargą kasacyjną Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 646/16) toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Sprawa będąca przedmiotem zawieszenia postępowania dotyczy odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2016 r. a Sąd powołuje się na sprawę dotyczącą płatności dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji