Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1497/18 odrzucił skargę [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 28 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenie przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że [...] - dalej: Skarżąca lub Spółka - działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na ww. decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju.
Zarządzeniem z dnia 11 września 2018 r. Sąd wezwał pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie:
- - pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w oryginale lub uwierzytelnionej kopii,
- - dokumentu określającego i potwierdzającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, tj. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii
W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że na początku 2018 r., doszło do zmiany Prezesa Zarządu Skarżącej. Spółka wystąpiła do sądu rejestrowego o dokonanie zmian w rejestrze, lecz do dnia sporządzenia i nadania odpowiedzi na wezwanie sąd rejestrowy nie ujawnił ich w KRS. Do pisma załączył uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa procesowego z dnia 1 sierpnia 2018 r. podpisanego przez [...] (działającego jako Prezes Zarządu Skarżącej), kopię wniosku o zmianę danych Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym (druk KRS-Z3) z jednym załącznikiem (druk KRS-ZK), kopię potwierdzenia nadania wniosku o zmianę do sądu rejestrowego oraz kopię potwierdzenia uiszczenia wpisu od skargi.
WSA w Warszawie uzasadniając odrzucenie skargi wskazał, że w myśl art. 28 § 1, art. 29 oraz art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: p.p.s.a.) osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Osobowa podpisująca skargę w imieniu takiego podmiotu powinna wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W przypadku, gdy podpisującym skargę jest pełnomocnik, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy zarówno pełnomocnictwo jak i dokument określający zasady reprezentowania skarżącego podmiotu. Oba te dokumenty są, bowiem niezbędne do ustalenia, czy pełnomocnik jest uprawniony do zastępowania skarżącej przed sądem administracyjnym. Wniesienie skargi bez wskazanych dokumentów stanowi brak formalny skargi podlegający uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a., tj. w terminie 7 dni do dnia doręczenia wezwania.
Gdy nadesłane na wezwanie Sądu dokumenty nie pozwalają na ustalenie, czy pełnomocnik został prawidłowo umocowany do zastępowania strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, Sąd zobligowany jest uznać, że brak formalny skargi nie został uzupełniony i odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ustawodawca nie przewidział, bowiem jakichkolwiek odstępstw od tej reguły, nie wprowadził też żadnych uregulowań pozwalających na zastosowanie innego środka niż odrzucenie skargi. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
Sąd I instancji wskazał, że skargę w imieniu Skarżącej podpisał radca prawny [...], któremu pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki przed sądami administracyjnymi udzielił [...] w dniu 1 sierpnia 2018 r. Przesłany przez pełnomocnika wniosek o zmianę danych Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym (druk KRS-Z3) oraz załącznik do wniosku (druk KRS-ZK) nie pozwalają na ustalenie, czy osoba ta we wskazanym dniu pełniła funkcję Prezesa Zarządu Skarżącej, uprawnionego do jej reprezentowania przed podmiotami trzecimi, w tym do udzielania pełnomocnictwa do zastępowania Spółki przed sądami administracyjnymi. Druki KRS-ZK i KRS-Z3 nie służą, bowiem do ustalania sposobu reprezentacji i osób uprawnionych do reprezentowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Pełnomocnik winien dostarczyć do Sądu odpis z KRS dotyczący Skarżącej (określający sposób jej reprezentacji w dniu udzielenia ww. pełnomocnictwa) oraz dokument konstytuujący zmianę osoby Prezesa Zarządu (tj. odpis uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników). Żadnego z tych dokumentów do Sądu nie przesłano.
WSA podniósł, że sposób reprezentacji i osoby uprawnione do reprezentowania spółki z o.o. ustala się w oparciu o odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, aktualny bądź pełny. Wpis w KRS w zakresie sposobu reprezentacji takiej spółki ma charakter konstytutywny, co oznacza, że jest ważny dopiero z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Odpis z KRS był, więc niezbędny do ustalenia, czy Prezes Zarządu Skarżącej był uprawniony do samodzielnego udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki. Wpis w KRS w zakresie zmian osobowych w zarządzie spółki z o.o. ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że zmiana w zarządzie jest ważna od jej podjęcia, zaś jej aktualizacja w KRS stanowi jedynie potwierdzenie danego stanu rzeczy. Jeżeli zmiana, w KRS nie została ujawniona to do wykazania umocowania konieczny jest dokument konstytuujący zmianę. Z tego względu dla potwierdzenia, że w dniu udzielenia pełnomocnictwa [...] pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki pełnomocnik winien dostarczyć do Sądu odpis uchwały Walnego Zgromadzenia Wspólników o powołaniu go na to stanowisko.
Jako załącznik nr 2 do pisma z dnia 3 października 2018 r. pełnomocnik podał "wniosek o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców wraz z uchwałą o powołaniu nowego prezesa oraz potwierdzeniem nadania". O ile kopie wniosku o zmianę danych w KRS i potwierdzenia nadania zostały przesłane, o tyle uchwała nie została do pisma załączona.
Spółka złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie WSA, wnosząc o jego uchylenie, a także o skierowanie skargi do merytorycznego rozpoznania.
W uzasadnieniu podano, że do odpowiedzi na wezwanie Sądu w przedmiocie braków formalnych skargi na skutek omyłki nie dołączono uchwały o powołaniu nowego Prezesa Zarządu Spółki, który umocował pełnomocnika. Niezwłocznie po ustaleniu omyłki została dosłana ww. uchwała. Zwłoka w przesłaniu tego ostatniego dokumentu wynikała, z opóźnionego kontaktu pełnomocnika z Prezesem Zarządu Spółki. Tym samym pełnomocnik był należycie umocowany do wywiedzenia skargi.
Minister Inwestycji i Rozwoju w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.
Warunek formalny w postaci załączenia do pisma pełnomocnictwa może być spełniony tylko w razie załączenia takiego dokumentu, z którego wynika skuteczne umocowanie osoby podającej się za pełnomocnika, do występowania w imieniu mocodawcy w danej sprawie. Tylko złożenie takiego dokumentu pełnomocnictwa może być ocenione jako dochowanie warunku formalnego (por. uchwała SN z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt III CZP 74/03, publ. OSNC 2005/1/6). Ponadto pojęcie pełnomocnictwa w sensie dokumentu należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych do wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę.
Zatem w przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa (art. 29 p.p.s.a.).
Przytoczne przepisy nie określają, jaki konkretnie musi być dokument, z którego wynika umocowanie. W tej sprawie dokumentem potwierdzającym takie umocowanie będzie uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w sprawie powołania nowego prezesa spółki, której to (bezsporne) nie przedłożono do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Z dokumentów nadesłanych na wezwanie Przewodniczącego Wydziału nie wynika, że osoba udzielająca pełnomocnictwa do wniesienia skargi, w dniu podpisania dokumentu pełnomocnictwa była prezesem zarządu uprawnionym do samodzielnej reprezentacji spółki. Skoro nastąpiła zmiana w składzie zarządu spółki, to fachowy pełnomocnik odpowiadając na wezwanie Przewodniczącego dotyczące wykazania umocowania powinien tę kwestię precyzyjnie wyjaśnić. Powyższego zabrakło.
W sprawie pełnomocnik nadesłał uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa procesowego z dnia 1 sierpnia 2018 r. podpisanego przez [...] (działającego jako Prezes Zarządu Skarżącej), kopię wniosku o zmianę danych Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym (druk KRS-Z3) z jednym załącznikiem (druk KRS-ZK), kopię potwierdzenia nadania wniosku o zmianę do sądu rejestrowego oraz kopię potwierdzenia uiszczenia wpisu od skargi. Z dokumentów tych tego nie wynikało, że nowopowołany prezes był uprawniony do podpisania pełnomocnictwa w dniu 1 sierpnia 2018 r.
Spółka w zażaleniu powołuje się na okoliczność, że na skutek omyłki nie załączono uchwały o powołaniu nowego prezesa. W aktach znajduje się cyt. uchwała powołująca nowego prezesa, jednakże została ona doręczona Sądowi I instancji już po wydaniu orzeczenia odrzucającego skargę.
Ze wskazanych powodów NSA na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.