Uzasadnienie
Postanowienie
Dnia 14 października 2005 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie:
Sędzia NSA Edward Kierejczyk po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.D.
na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 maja 2005 r. sygn. akt 3 I SA/Gd 1317/03 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 7 października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej
postanawia:
- – oddalić zażalenie –
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 maja 2005 r., sygnatura akt 3 I SA/Gd 1317/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił M.D. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 20 stycznia 2005 r. Wyrokiem tym oddalono skargę M. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdańsku z dnia 7 października 2003 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Z treści uzasadnienia postanowienia wynika że przyczyną odmowy było uchybienie przez stronę siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W motywach postanowienia Sąd I instancji podał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a okoliczności powołane we wniosku (brak w zawiadomieniu o rozprawie stosownego pouczenia o konieczności występowania z pisemną prośbą o wydanie wyroku lub wyroku (orzeczenia) Sądu wraz z uzasadnieniem) nie usprawiedliwiają niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przewidzianym przez ustawę terminie. Sąd podkreślił, że skarżąca nie zachowała szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej, a to wyklucza możliwość przywrócenia terminu.
Sąd wskazał, że wobec nieobecności skarżącej na rozprawie brak wiedzy co do sposobu i środków zaskarżenia wyroku nie wynika z zaniedbań Sądu, gdyż zgodnie z art. 140 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.s.a., stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środków zaskarżenia.
Na wyżej wymienione postanowienie, skarżąca wniosła w terminie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w którym podniosła, że nie korzystała z pomocy prawnej a Sąd I instancji nie dopełnił swoich obowiązków wynikających z art. 6 p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do unormowań prawnych obowiązujących od dnia 1 stycznia 2004 r., zawartych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia sentencji wyroku. Zasadę te wprowadził art. 141 § 2 p.s.a., przy czym, co warto podkreślić, sporządzenie uzasadnienia wyroku na wniosek uprawnionego podmiotu nie stanowi specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego, lecz funkcjonuje od lat także w postępowaniu cywilnym (art. 328 § 1 kodeksu postępowania cywilnego).
Termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku biegnie od dnia jego ogłoszenia bądź też od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku, w sytuacji gdy ustawa procesowa nakazuje doręczyć z urzędu odpis sentencji. Żadna z sytuacji obligujących Sąd do doręczenia z urzędu odpisu sentencji wyroku w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, a zatem termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia rozpoczął swój bieg od dnia ogłoszenia wyroku tj. od dnia 20 stycznia 2005 r. i upłynął z dniem 27 stycznia 2005 r. Skarżąca we wniosku o uzasadnienie wyroku podała datę 7 lutego 2005 r., co nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że termin ten nie został zachowany. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym jest dopuszczalne wówczas, gdy strona nie dokonała tej czynności bez swojej winy. Stanowi o tym art. 86 § 1 p.s.a.
Nadto okoliczności wskazujące na brak winy strona powinna uprawdopodobnić w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu. Z ustaniem okoliczności uniemożliwiających dochowanie terminu ustawodawca wiąże ten skutek, iż od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu liczy się siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.s.a.).
Skarżąca powołała się w zażaleniu na art. 6 p.s.a., zgodnie z którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku winien był udzieli wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczyć o skutkach prawnych tych czynności i skutkach ich zaniedbań. Jej zdaniem zawiadomienie o terminie rozprawy powinno zawierać pouczenie co do sposobu i terminów do wniesienia środków zaskarżenia, podkreślając, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym działała bez pełnomocnika.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji ocenił, że brak jest przesłanek do przywrócenia uchybionego terminu, ponieważ nie jest to obiektywna, nieprzewidywalna uprzednio przeszkoda, która nie pozwoliłaby na wykonanie tak prostej czynności procesowej, jaką jest zgłoszenie jednozdaniowego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Należy podkreślić, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowany był pogląd, iż nieznajomość prawa nie stanowi okoliczności, na którą można się powoływać w celu usprawiedliwienia niepodjęcia działań, od których norma prawna uzależnia określony skutek (np. wyrok SN z 15 maja 2002 r. sygn. akt II CKN 723/00; wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2002 r. sygn. akt V SA 2649/01).
Mając na uwadze, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 197 w związku z art. 184 p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
KM