Uzasadnienie
J. M. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 7/11 o odrzuceniu skargi na czynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie zlikwidowania zjazdów, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." oraz art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji wadliwe przyjął, że zlikwidowanie zjazdów nie może być zakwalifikowane jako czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia podlega odrzuceniu.
Stosownie do zasady wyrażonej w art. 285a § 1 P.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Oznacza to, że skarga taka nie przysługuje, jeżeli stronie przysługiwał środek odwoławczy, jednakże strona nie skorzystała z tego środka lub środek taki został odrzucony.
W art. 285a § 2 P.p.s.a. został określony wyjątek od tej zasady, który polega na tym, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, ale tylko wówczas gdy niewykorzystanie przysługującego stronie środka zaskarżenia stanowiło wyjątkowy przypadek i gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela oraz gdy nie jest już możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Strona wnosząca skargę na podstawie art. 285a § 2 P.p.s.a. obowiązana jest w skardze, poza innymi warunkami wymienionymi w art. 285e § 1 P.p.s.a., wykazać, że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi, co obejmuje także wykazanie dlaczego nie wykorzystała środka zaskarżenia (art. 285e § 1 pkt 5 P.p.s.a.). Skargę, która nie spełnia wymagań określonych w art. 285e § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 285h § 1 P.p.s.a. Takie stanowisko zostało zaprezentowane w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II ONP 2/11, z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I ONP 14/11 oraz z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I ONP 16/10. Pogląd, że jeżeli strona wnosi skargę na podstawie art. 285a § 2 P.p.s.a., to musi wykazać, iż występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi, został wyrażony także w literaturze prawniczej (B. Dauter, R. Hauser "Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego" Warszawa 2010 r.). Zdaniem autorów wyjątkowość przypadku odnosi się również do przyczyn, które spowodowały, że strona nie wykorzystała przysługujących jej środków prawnych.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na czynności Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie zlikwidowania zjazdów. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 maja 2011 r. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, jednocześnie zawiadamiając o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 18 kwietnia 2011 r. jako niedopuszczalne. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 18 kwietnia 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej postanowieniem z dnia 3 października 2011 r., od którego zażalenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 894/11. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W takich okolicznościach sprawy skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia z dnia 18 kwietnia 2011 r. W skardze tej nie zostało wskazane, że występuje wyjątkowy przypadek w rozumieniu art. 285a § 2 P.p.s.a. Skarżący nie wskazał w istocie przyczyn niewykorzystania środka zaskarżenia, w szczególności pominięto całkowicie okoliczność odrzucenia skargi kasacyjnej od kwestionowanego postanowienia z dnia 18 kwietnia 2011 r. z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu uchybienia terminu i odmowa przywrócenia tego terminu nie dają podstaw do oceny, że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia.
Mając powyższe względy na uwadze należy przyjąć, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. podlega odrzuceniu.
Ponadto należy podzielić stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia, że celem tej skargi nie jest wzruszenie kwestionowanego orzeczenia, a jedynie uzyskanie prejudykatu w sprawie toczącej się przed sądem powszechnym o odszkodowanie. Tym samym wadliwym jest wnoszenie o uznanie za bezskuteczne usunięcie zjazdów z drogi krajowej. Kwestia ta nie może stanowić przedmiotu oceny w toku rozpoznawania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 285h § 1 w związku z art. 285e § 1 pkt 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.