Uzasadnienie
Z. R. pismem z dnia 29 lipca 2014 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 3 lutego 2014 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2014 r., żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz zasądzenia odszkodowania w maksymalnej wysokości, zgodnie z ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.
Z akt sprawy wynika, że skarga Z. R. z dnia 11 kwietnia 2014 r. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 4 lipca 2014 r. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.
Postanowieniem z dnia 16 lipca 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wr 147/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał się za niewłaściwy miejscowo do rozpoznania skargi i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Pismem z dnia 18 lipca 2014 r. Z. R. odniósł się do doręczonej mu odpowiedzi na skargę i stwierdził, że skargę z dnia 11 kwietnia 2014 r. na bezczynność Prezesa ZUS skierował do WSA w Warszawie według właściwości miejscowej i rzeczowej. Ponadto wniósł o sprostowanie przedmiotu postępowania na "bezczynność Prezesa ZUS w Warszawie".
Następnie pismem z dnia 23 lipca 2014 r. Z. R. złożył zażalenie na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2014 r., wskazując, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez niewłaściwy skład Sądu oraz niewłaściwy rzeczowo wydział Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Z tych względów domagał się stwierdzenia nieważności postępowania i uchylenia postanowienia, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Zażalenie to zostało zarejestrowane w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 24 lipca 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu pismem z dnia 24 lipca 2014 r. poinformował Z. R., że sprawa ze skargi na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie została przekazana według właściwości do WSA w Warszawie, a pismo z dnia 18 lipca 2014 r. zostanie przedstawione sędziemu sprawozdawcy po jego powrocie z urlopu. Jednocześnie poinformowano, że kwestia czy sprawa powinna zostać zarejestrowana w Wydziale III czy Wydziale IV WSA we Wrocławiu, wobec uznania tego Sądu za niewłaściwy i przekazania sprawy do WSA w Warszawie, nie ma znaczenia prawnego.
W dniu 29 lipca 2014 r. Z. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.
Pismem z dnia 21 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu poinformował Z. R., że w myśl art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, bowiem strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Pismem z dnia 31 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przekazał skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki wraz z aktami sądowymi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Rozpoznając skargę Z. R. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wa 147/14, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że prawo strony skarżącej nie zostało naruszone.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania), oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
W niniejszej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, że naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, ponieważ poszczególne czynności sądowe podejmowane były przez Sąd prawidłowo i terminowo. Należy zauważyć, że przez przewlekłość rozumie się w praktyce brak czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, zachodzące dłużej niż jest to konieczne. Można uznać więc, że do przewlekłości postępowania dochodzi tylko wtedy, gdy zwłoka w czynnościach sądowych jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Postępowanie w sprawie sygn. IV SAB/Wr 147/14 wszczęte zostało na skutek skargi, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 4 lipca 2014 r. W dniu 7 lipca 2014 r. Przewodniczący Wydziału wydał zarządzenie o wpisaniu sprawy do właściwego repertorium, wskazując strony, symbol, przedmiot, wyznaczając sędziego sprawozdawcę. Ponadto zarządził doręczenie skarżącemu pouczenia o treści art. 46, art. 47, art. 70 § 1 i 2, art. 210 § 1 P.p.s.a. oraz przedstawienie sprawy sędziemu sprawozdawcy. Zarządzeniem z dnia 14 lipca 2014 r. sędzia sprawozdawca skierował sprawę na posiedzenie niejawne, a postanowieniem z dnia 16 lipca 2014 r. Sąd stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę zgodnie z właściwością do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po wydaniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podejmował czynności, które były następstwem działania strony, był bowiem zobowiązany do określonej prawem reakcji na złożone przez Z. R. pisma i środki odwoławcze.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że w sprawie wywołanej skargą na przewlekłość, Naczelny Sąd Administracyjny nie może kontrolować zasadności wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowienia. W tym postępowaniu Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jedynie czy czynności podejmowane były przez Sąd I instancji sprawnie, bez naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawo to nie zostało w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 147/14 naruszone, ponieważ czynności w sprawie były podejmowane prawidłowo i terminowo.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie nie nastąpiła przewlekłość postępowania. Z tych też względów, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.