Postanowienie NSA z 7 grudnia 2016 r., I OPP 100/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu sygn. akt II SAB/Po 9/16

Sprawa

ze skargi M. K. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (sprawozdawca)

Uzasadnienie

Pismem z dnia 9 listopada 2016 r. M. K. (dalej, jako: "skarżący") wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego (za pośrednictwem WSA w Poznaniu) skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu sygn. akt II SAB/Po 9/16 ze skargi M. K. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Ww. skarga została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 26 stycznia 2016 r. (data prezentaty sądu).

Zarządzeniem z dnia 26 stycznia 2016 r. skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Po 9/16, wyznaczono sędziego sprawozdawcę.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 stycznia 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi.

W odpowiedzi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Zgodnie z zarządzeniem z dnia 24 marca 2016 r. wezwano skarżącego do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF.

W dniu 11 kwietnia 2016 r. (data prezentaty sądu) skarżący nadesłał żądany formularz PPF.

Zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego - w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej.

W dniu 26 kwietnia 2016 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył do akt sprawy obszerne pismo procesowe wraz z załącznikami.

Postanowieniem z dnia 16 maja 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.

W wyniku rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 16 maja 2016 r.

Na powyższe postanowienie Sądu I instancji, skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które jednak nie zostało przez skarżącego podpisane.

Zarządzeniem z dnia 14 września Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zażalenie poprzez jego podpisanie w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia.

Po uzupełnieniu przez skarżącego braków formalnyvch zażalenia, Sąd I instancji postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. zażalenie odrzucił, jako niedopuszczalne.

Na powyższe postanowienie skarżący - w dniu 9 listopada 2016 r. (data prezentaty sądu) - wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W tych okolicznościach skarżący - w dniu 9 listopada 2016 r. (data prezentaty sądu) - wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w sprawie o sygn. akt II SAB/Po 9/16. Przytaczając stan faktyczny sprawy, podniósł, że dotychczas nie został nadany bieg jego skardze na bezczynność Prezesa WSA w Poznaniu. Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości przed WSA w Poznaniu, zobowiązanie Sądu do podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego 20 000 złotych tytułem zadośćuczynienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że jeżeli skargę na przewlekłość postępowania wniesiono w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, to Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę na przewlekłość postępowania, mimo że strona nie uiściła opłaty, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2016 r., poz. 1259, dalej, jako: "ustawa").

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, albowiem nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy.

W przedmiotowej sprawie nie można zarzucić Sądowi przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy, ponieważ poszczególne czynności sądowe podejmowane były przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo i w rozsądnych terminach. Zauważyć należy, że w tej sprawie to strona zarzucająca Sądowi I instancji przewlekłość zainicjowała postępowanie wpadkowe w zakresie prawa pomocy. Sąd I instancji zobowiązany był zatem, w pierwszej kolejności, rozpoznać wniosek, co uczynił, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez nieuzasadnionej zwłoki. W istocie, sprawa objęta niniejszym postępowaniem dotyczy informacji publicznej, a zatem korzysta z uprawnienia jakie daje art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. podlega szybszemu rozpoznaniu. Tym niemniej przyspieszenie rozpoznania sprawy nie może odbywać się kosztem uprawnień procesowych stron, w tym w zakresie uprawnienia do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a następnie - w przypadku odmowy jej przyznania - w zakresie złożenia przewidzianych prawem środków odwoławczych. Zasada dotycząca rozpoznania spraw w tej kategorii (w zakresie dostępu do informacji publicznej), wynikająca z ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie może dezaktualizować tych wynikających z procedury określonej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Jak wynika bowiem z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W warunkach niniejszej sprawy uznać należy zatem, iż okres jaki upłynął od wniesienia skargi do Sądu do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania - mimo, iż przekroczony został termin wynikający z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej - nie daje podstawy do stwierdzenia, że prawo skarżącego do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Czynności podejmowane przez Sąd były niezbędne do prawidłowego przygotowania sprawy do jej rozpoznania.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, oddalił skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu.