Postanowienie NSA z 3 października 2014 r., I OPP 101/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 3 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. R. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 1874/13 ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Marek Stojanowski

Uzasadnienie

Skarga J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w dniu 25 kwietnia 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią organu na skargę.

Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 358/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił tę skargę. W dniu 8 lipca 2013 r. J. R. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku. W dniu 8 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przedstawił akta sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

W dniu 13 sierpnia 2014 r. J. R. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 1874/13. Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że w postępowaniu tym nastąpiła przewlekłość postępowania, przyznanie mu od Skarbu Państwa – Naczelnego Sądu Administracyjnego kwoty 10.000 zł, zasądzenie od Skarbu Państwa – Naczelnego Sądu Administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów tego postępowania według norm przepisanych, przeprowadzenie dowodów z dokumentów akt na okoliczność przewlekłości postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, iż w dniu 8 sierpnia 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła jego skarga kasacyjna od wyroku WSA w Olsztynie w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. Do chwili obecnej w sprawie tej nie został wyznaczony termin rozprawy.

Skarżący wskazał, że prowadzi firmę, w której zatrudnia kilkunastu kierowców, a sam również kierował pojazdami w swoim przedsiębiorstwie. Obecnie nie jest to możliwe, gdyż nie posiada uprawnień do kierowania nimi. Skarżący podkreślił, że odbył kurs przeszkalający kierowców, w wyniku czego zredukował liczbę punktów karnych i to powinno mu pozwolić na odzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami w trybie natychmiastowym. Zdaniem skarżącego, jest on ciągle narażony na ograniczenie zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym, ponieważ kwestia uprawnień ma dla niego fundamentalne znaczenie przez wzgląd na działalność zarobkową (transport ciężarowy i roboty ziemne), z której utrzymuje siebie i swoją rodzinę. Niemożność korzystania z uprawnień powoduje, że nie może realizować w pełni swoich zleceń lub zmuszony jest zatrudniać pracowników, zaś w życiu prywatnym nie może prowadzić pojazdów samodzielnie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga J. R. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 1874/13 nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie od dnia wpływu skargi do tego Sądu do dnia wydania wyroku trwało jedynie 1,5 miesiąca. Natomiast postępowanie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, któremu strona skarżąca zarzuca przewlekłość trwa już ponad 12 miesięcy. Wprawdzie czas trwania postępowania kasacyjnego przekroczył 12 miesięcy, lecz nie jest to przekroczenie nadmierne, a należy mieć na uwadze, że znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę długiego oczekiwania na rozpoznanie sprawy.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawy do szybszego rozpoznawania spraw mogą wynikać z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd. Zgodnie z § 49 ust. 2 powołanej uchwały możliwe jest też zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające przyśpieszenie rozpoznania.

Wydział I Izby Ogólnoadministracyjnej ma w swojej właściwości wiele spraw, które są rozpoznawane poza kolejnością wpływu, z uwagi na to, że przepisy szczególne nakazują ich rozpoznanie przez Sąd w krótszych (zazwyczaj 30–dniowych) terminach, co ma wpływ na wydłużenie się czasu oczekiwania na rozpoznanie pozostałych spraw. Są to przykładowo sprawy z zakresu informacji publicznej. W kategorii spraw, do której należy ta sprawa przepisy szczególne nie nakładają na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością wpływu. Skarżący nie składał również wniosku o przyśpieszenie rozpoznania tej sprawy. Mając więc na uwadze te wszystkie okoliczności, nie można uznać, że zwłoka w prowadzeniu postępowania przez Sąd była nieuzasadniona i że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji.