Uzasadnienie
W dniu 20 marca 2014 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęła skarga M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wraz z odpowiedzią organu na tę skargę i aktami sprawy.
Zarządzeniem z dnia 21 marca 2014 r. sprawa ze skargi M. Z. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach pod sygn. akt IV SA/Gl 333/14. Określono przedmiot sprawy, symbol, wskazano strony, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, odnotowano wniosek skarżącego zawarty w skardze o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym.
Zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2014 r. sędzia sprawozdawca stwierdził brak podstaw do wyznaczenia posiedzenia niejawnego (w związku z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym) i skierował sprawę do rozpoznania na rozprawie.
Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący wniósł o wskazanie terminu rozprawy, informując, że został przez pracownika Sądu poinformowany, że czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy wynosić będzie około 8-10 miesięcy, a więc sprawa rozstrzygnięta zostanie prawdopodobnie w 2015 r.
Wobec tego, że ww. pismo nie zostało przez skarżącego podpisane, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2014 r. wezwał skarżącego do podpisania pisma w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił wskazany brak formalny pisma z 2 czerwca 2014 r.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 2 lipca 2014 r. poinformowano skarżącego, że długi okres oczekiwania na wydanie rozstrzygnięcia spowodowany jest dużą liczbą skarg wpływających do tam. Wydziału. Natomiast zgodnie z § 31 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności wpływu, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Nadto poinformowano skarżącego, że o dokładnym terminie rozprawy zostanie zawiadomiony pisemnie z trzytygodniowym wyprzedzeniem. Dodatkowo zarządzono odłożenie akt do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.
Pismem z 1 września 2014 r. (data prezentaty sądu) M. Z. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 333/14. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, zlecenie temu Sądowi podjęcia określonych czynności w wyznaczonym terminie, przyznania od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 20,000 złotych oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach sprawa dotyczy specjalnego zasiłku opiekuńczego i jest dla skarżącego bardzo ważna. Brak rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd powoduje, że skarżący narażony jest na poważne konsekwencje, szczególnie finansowe. Mimo, że skarga wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w marcu 2014 r. to w sprawie dotychczas nie został wyznaczony termin rozprawy
W odpowiedzi na skargę na przewlekłość postępowania, Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarga jest nieuzasadniona, albowiem czynności w sprawie podejmowane były w sposób prawidłowy i terminowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.
Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPP 16/08 - Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I OPP 20/08 – Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt II OPP 20/08 – Lex 493700).
W przedmiotowej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, że naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Od dnia wpływu skargi do Sądu (20 marca 2014 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (1 sierpnia 2014 r.) upłynęło nieco ponad 5 miesięcy. Taki okres oczekiwania na zakończenie sprawy z całą pewnością nie pozwala stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Wyjaśnić należy skarżącemu, że do przewlekłości postępowania dochodzi tylko wtedy, gdy zwłoka w czynnościach sądowych jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. W rozpatrywanym przypadku okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie wynika z błędów, ani opieszałości Sądu, ale związany jest z faktem, że Sąd zobowiązany jest wyznaczać sprawy na konkretne terminy rozpraw zgodnie z kolejnością ich wpływu.
Przedmiotem tej sprawy jest ocena legalności decyzji dotyczącej świadczeń rodzinnych i z pewnością jest ona ważna dla skarżącego, jednakże na rozpoznanie czekają również inne sprawy w tym przedmiocie, które wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wcześniej aniżeli skarga M. Z. Sąd musi się zatem kierować zasadą wyznaczania spraw zgodnie z kolejnością wpływu, o której mowa w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.