Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 grudnia 2019 r. (data stempla pocztowego), J. W. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 3862/18 ze skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 111/18 w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania. Wniesiono ponadto o przyznanie odszkodowania w kwocie 15.000 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Skarżący podał, że w dniu 11 lipca 2018 r. jego pełnomocnik złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 111/18. Wskazał, że pismem z dnia 17 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiadomił go, że na dzień 5 lutego 2020 r. planowana jest rozprawa w niniejszej sprawie. Skarżący zaznaczył, że od złożenia skargi kasacyjnej do planowanej rozprawy upłynie 18 miesięcy i 25 dni, zaś na dzień sporządzenia przedmiotowej skargi na przewlekłość, przewlekłość ta wynosi 17 miesięcy i 16 dni.
Ponadto skarżący podkreślił, że sprawa ma dla niego pierwszorzędne znaczenie, gdyż dotyczy pozbawienia prawa własności do nieruchomości o bardzo dużej wartości. Wskazał, że postępowanie wywłaszczeniowe i odszkodowawcze trwa ponad 14 lat.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 – dalej "ustawa"), ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze.
Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 w/w ustawy, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Wobec tego, analizując, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy uwzględnić ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.
Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.
W niniejszej sprawie nie można dopatrzyć się przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co zarzuca skarżący we wniesionej skardze.
Jak wynika z akt, pismem z dnia 11 lipca 2018 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 111/18.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 12 lipca 2018 r., doręczono odpis skargi kasacyjnej pełnomocnikowi Ministra Inwestycji i Rozwoju.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Warszawie z dnia 10 października 2018 r. przekazano niniejszą sprawę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie w dniu 15 października 2018 r. sprawa została wpisana do repertorium pod sygn. akt I OSK 3862/18.
Pismem z dnia 27 grudnia 2018 r. sekretariat WSA w Warszawie zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wypożyczenie akt postępowania administracyjnego niniejszej sprawy na okres 7 dni. W odpowiedzi, pismem z dnia 3 stycznia 2019 r. NSA wypożyczył akta na żądany okres. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I NSA z dnia 13 lutego 2019 r., zwrócono się do WSA w Warszawie o zwrot wypożyczonych akt administracyjnych. W odpowiedzi WSA oznajmił, że zwrot akt nastąpi niezwłocznie po rozpoznaniu sprawy na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. Następnie, przy piśmie z dnia 28 lutego 2019 r. WSA zwrócił wypożyczone akta administracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2019 r. poinformował skarżącego o wyznaczeniu terminu rozprawy w niniejszej sprawie na dzień 5 lutego 2020 r. na godz. 10.30.
Pismem z 27 grudnia 2019 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed tymże Sądem w sprawie o sygn. akt I OSK 3862/18, o której była już mowa na wstępie.
Należy raz jeszcze podkreślić, że sprawy wpływające do Sądu są rozpoznawane – co do zasady – według kolejności ich wpływu. Jednak trzeba także pamiętać o sprawach, które są rozpoznawane poza kolejnością wpływu, z uwagi na to, że przepisy szczególne nakazują ich rozpoznanie przez Sąd w krótszych terminach, co ma wpływ na wydłużenie się czasu oczekiwania na rozpoznanie pozostałych spraw. Należy podkreślić i wyjaśnić skarżącemu, że od dnia wpływu skargi, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do sądu wcześniej. Znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy.
W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że czynności podejmowane przez Naczelny Sąd Administracyjny były prawidłowe i terminowe, natomiast czas, który upłynął od momentu zarejestrowania sprawy w Naczelnym Sądzie Administracyjnym do dnia wyznaczenia rozprawy nie pozwala na stwierdzenie, że doszło do przewlekłości postępowania.
Końcowo należy wyjaśnić, że sąd rozpoznający skargę na przewlekłość postępowania nie dokonuje merytorycznej oceny orzeczeń, tzn. nie bada ich zgodności z prawem. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do oceniania na gruncie niniejszego postępowania prawidłowości i terminowości prowadzonego postępowania wywłaszczeniowego i odszkodowawczego, którą to kwestię podniesiono w niniejszej skardze.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.