Postanowienie NSA z 4 marca 2020 r., I OPP 11/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi E.W. i T.S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 114/19 w sprawie ze skargi E.W. i T.S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Jolanta Rudnicka Zbigniew Ślusarczyk

Uzasadnienie

E.W. i T.S. domagały się stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 114/19 w sprawie z ich skargi na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

Z akt sprawy wynika, że ww. skarga wraz z aktami sprawy została złożona przez organ w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w dniu 21 stycznia 2019 r. Zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2019 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 114/19, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, wezwano skarżącą E.W. do podpisania skargi oraz złożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu T.S., a także doręczono odpis odpowiedzi na skargę.

Skarżąca uzupełniła braki formalne skargi i pismem z dnia 13 lutego 2019 r. (data prezentaty sądu) wniosła o połączenie wszystkich spraw zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w Wydziale I. Zarządzeniem z dnia 26 marca 2019 r. zarządzono skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z kolejnością wpływu.

W dniu 23 maja 2019 r. skarżąca złożyła pismo procesowe w formie elektronicznej. Zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2019 r. Sąd wezwał skarżącą do jego podpisania bądź nadesłania podpisanego egzemplarza, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Po uzupełnieniu braku formalnego pisma, Sąd wezwał skarżące solidarnie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk pisma wniesionego w formie dokumentu elektronicznego sporządzanego w celu doręczenia stronie, która nie posługuje się środkami komunikacji elektronicznej. Zarządzeniem z dnia 13 sierpnia 2019 r. pozostawiono pismo z dnia 23 maja 2019 r. bez rozpoznania z uwagi na nieuiszczenie żądanej opłaty kancelaryjnej. W dniu 28 sierpnia 2019 r. skarżąca wniosła zażalenie na ww. zarządzenie, a w dniach 29 sierpnia 2019 r., 1 września 2019 r., 16 września 2019 r., 7 października 2019 r. kolejne pisma procesowe. W dniu 21 października 2019 r. akta sprawy wraz z zażaleniem na zarządzenie z dnia 13 sierpnia 2019 r. zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zarządzeniem z dnia 5 listopada 2019 r. wyznaczono w sprawie termin posiedzenia niejawnego na dzień 20 listopada 2019 r. Sprawę zdjęto jednak z wokandy posiedzenia niejawnego wyznaczonego na dzień 20 listopada 2019 r. i wyznaczono kolejny termin na dzień 5 grudnia 2019 r. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zarządzenie z dnia 13 sierpnia 2019 r. W dniu 11 grudnia 2019 r. akta sprawy zostały zwrócone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W dniach 22 października 2019 r., 10 listopada 2019 r., 11 listopada 2019 r., 29 listopada 2019 r., 7 grudnia 2019 r., 9 grudnia 2019 r., 20 grudnia 2019 r., 22 grudnia 2019 r., 23 grudnia 2019 r., 27 grudnia 2019 r., 22 stycznia 2020 r., 1 lutego 2020 r., 5 lutego 2020 r., 15 lutego 2020 r. skarżąca złożyła kolejne pisma procesowe, w tym wniosek o wyłączenie sędziego.

W tych okolicznościach, skarżące wniosły skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem I instancji. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość skarżące wyraziły swoje niezadowolenie z dotychczas prowadzonego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Co prawda od dnia wpływu skargi do Sądu I instancji do dnia rozpoznawania skargi na przewlekłość postępowania upłynął znaczny czas, jednakże Sąd zobowiązany był do zapoznania się w pierwszej kolejności z licznymi pismami procesowymi składanymi przez skarżące, w tym pismami bardzo obszernymi, liczącymi kilkadziesiąt stron. Sąd czyniąc to miał na względzie dobro skarżących albowiem istotne jest aby w toku postępowania rozpoznane zostały - składane przez strony - wszelkie wnioski i środki odwoławcze. Zauważyć w tym kontekście trzeba, że oczywiście skarżący ma prawo formułować na piśmie swoje stanowisko w toku prowadzonego postępowania, jednakże wskutek żądań stron i ilości składanych pism czas potrzebny do zakończenia postępowania musi się przedłużyć. Podnieść także należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skierował już sprawę do spraw oczekujących na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego zgodnie z kolejnością wpływu, a zatem niezwłocznie po prawomocnym zakończeniu postępowania z wniosku skarżących o wyłączenie sędziego, Sąd winien wyznaczyć termin i rozpoznać sprawę, o ile dalsze żądania stron nie staną temu na przeszkodzie.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.