Postanowienie NSA z 19 stycznia 2017 r., I OPP 110/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi E. C. i J. C. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 3315/15 ze skargi kasacyjnej E. C.i J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 466/15 w sprawie ze skargi Miasta G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.)

Uzasadnienie

W dniu 30 grudnia 2016 r. (data prezentaty sądu) E. C. i J. C. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 3315/15 ze skargi kasacyjnej E. C. i J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 466/15 w sprawie ze skargi Miasta G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 29 stycznia 2015 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przekazana została przez organ skarga na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2014 r. wraz z odpowiedzią organu na tę skargę i aktami sprawy. W dniu 30 stycznia 2015 r. sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt IV SA/Wa 466/15. Wskazano strony, symbol, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę oraz wezwano do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2015 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wpisu od skargi.

Po uiszczeniu wpisu od skargi w prawidłowej wysokości oraz po uzupełnieniu przez skarżącego braków formalnych skargi, zarządzeniem z dnia 18 maja 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 8 lipca 2015 r.

Wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

W dniu 12 października 2015 r. (data prezentaty sądu) uczestnicy postępowania E. C. i J. C., działający przez pełnomocnika, wnieśli skargę kasacyjną od ww. wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Akta sprawy IV SA/Wa 466/15 wraz ze skargą kasacyjną wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 24 listopada 2015 r. Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2015 r. skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 3315/15. Zarządzono przedłożenie akt sprawy Przewodniczącemu Wydziału celem wyznaczenia rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu.

W tych okolicznościach, w dniu 30 grudnia 2016 r. (data prezentaty sądu) uczestnicy złożyli skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 3315/15. Wnieśli o:

• stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. akt I OSK 3315/15;

• na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2016 r., poz. 1259) przyznanie na rzecz każdego ze skarżących kwoty po: 2 000 (dwa tysiące) złotych;

• zwrócenie skarżącym opłaty od skargi na przewlekłość postępowania.

W uzasadnieniu skargi na przewlekłość podniesiono, że przez 13 miesięcy od otrzymania skargi Naczelny Sąd Administracyjny nie podjął żadnej czynności w sprawie, nie przesłał do stron żadnego pisma w sprawie. W ocenie uczestników, sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną nie należy do spraw szczególnie skomplikowanych i może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zdaniem wnoszących skargę na przewlekłość, nie bez znaczenia jest także to, iż czas trwania postępowania wstrzymuje wypłatę należnego im co do zasady odszkodowania, sam zaś spór toczy się li tylko w zakresie wysokości należnej kwoty. Z każdym dniem ponoszą wymierną szkodę w postaci braku odsetek, które mogliby uzyskać gdyby dysponowali należną im sumą pieniędzy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 42 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007 ze zm.) Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw wymienionych w powołanym przepisie Regulaminu bądź spraw, w których szybszy termin rozpoznania wynika z przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Dotyczy to również spraw podlegających szybszemu rozpoznaniu. To znaczy, że nawet jeżeli wpływa do Sądu sprawa podlegająca - ze względu na jej przedmiot - szybszemu wyznaczeniu na posiedzenie, to i tak nie może ona zostać wyznaczona przed innymi sprawami podlegającymi rozpoznaniu poza kolejnością, które wpłynęły do sądu wcześniej. W każdej sprawie, niezależnie od jej przedmiotu, to liczba spraw wpływających do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją również podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ww. Regulaminu regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 42 ust. 5 Regulaminu).

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 24 listopada 2015 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż to Przewodniczący Wydziału podejmując czynności rejestracyjne danej skargi kasacyjnej, dokonuje wstępnej - formalnej jej analizy, mając także na uwadze oświadczenie strony skarżącej kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy oraz treść art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia skargi kasacyjnej (§ 48 ust. 1 ww. Regulaminu). W tej sprawie sprawę skierowano do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy, zgodnie z zarządzeniem z dnia 24 listopada 2015 r. Przekonanie zaś skarżących kasacyjnie, iż sprawa będzie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym należy oceniać jedynie przez pryzmat ich subiektywnego przeświadczenia odnośnie do prezentowanych twierdzeń.

Dalej podkreślić należy, że jak już podniesiono, sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Ta kwestia nie może zostać pominięta przez Sąd. Z akt nie wynika, aby którakolwiek ze stron, w szczególności strona zarzucająca Sądowi odwoławczemu przewlekłość, złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy w trybie powołanego § 42 ust. 5 Regulaminu. W ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, w sprawie o sygn. I OSK 3315/15, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.