Postanowienie NSA z 14 września 2018 r., I OPP 110/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M.W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1685/15 ze skargi M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Sędzia NSA Marek Stojanowski przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Małgorzata Miron przewodniczący
Sędzia NSA Marian Wolanin przewodniczący

Uzasadnienie

M.W. pismem z dnia 30 lipca 2018 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1685/15.

Z akt sprawy wynika, że skarga M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu w dniu 8 grudnia 2015 r. W tym też dniu została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Rz 1685/15.

W związku ze złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy pismem z dnia 7 stycznia 2016 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku. Wezwanie Sądu zostało wykonane przez skarżącą w dniu 26 stycznia 2016 r.

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła sprzeciw wraz z wnioskiem o wyłączenie sędziów. W związku z wnioskiem o wyłączenie akta sprawy zostały przesłane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OW 62/16 wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II SO/Ke 6/16 oddalił wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2016 r.

W związku z odmową przyznania prawa pomocy Zastępca Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie zarządzeniem z dnia 15 listopada 2016 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi.

Brak fiskalny został przez skarżącą uzupełniony w dniu 5 grudnia 2016 r.

Zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2016 r. Przewodniczący Wydziału II WSA w Rzeszowie wyznaczył termin rozpoznania sprawy na dzień 19 stycznia 2017 r.

Zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2017 r. sprawa została zdjęta z wokandy posiedzenia niejawnego.

Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 28 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 138/14.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie. W związku z tym Zastępca Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie wydał zarządzenie o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu od wniesionego zażalenia. Na zarządzenie to skarżąca złożyła zażalenie oraz skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt I OZ 422/17 oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do wpisu, a postanowieniem z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I OPP 3/17 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie M.W. na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia opłaty od skargi na przewlekłość postępowania (pkt 1) oraz oddalił wniosek o zwolnienie z opłaty od skargi na przewlekłość postępowania (pkt 2).

Pismem z dnia 25 marca 2017 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2017 r.

Postanowieniem z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt I OPP 3/17 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie (pkt 1) oraz odrzucił skargę na przewlekłość postępowania (pkt 2).

Po zwrocie akt do Sądu I instancji skarżąca w dniu 24 maja 2017 r. została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 18 stycznia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia.

Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił zażalenie z powodu nieuiszczenia wpisu. Na postanowienie to skarżąca wniosła zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt I OZ 1392/17 oddalił.

Postanowieniem z dnia 23 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne. Na postanowienie to skarżąca wniosła zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2018 r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył termin rozpoznania sprawy na dzień 8 sierpnia 2018 r.

Postanowieniem z dnia 30 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zmienił postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2016 r. i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym.

Pismem z dnia 7 sierpnia 2018 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Rzeszowie poinformowała o wyznaczeniu pełnomocnika dla skarżącej.

Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M.W.

Pismem z dnia 14 sierpnia 2018 r. skarżąca wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 sierpnia 2018 r.

Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił zażalenie M.W. na postanowienie z dnia 23 maja 2018 r. o podjęciu zawieszonego postępowania.

Pismem z dnia 30 lipca 2018 r. (nadanym w dniu 2 sierpnia 2018 r.) M.W. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1685/15.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75 - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona.

Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z 3 października 2014 r., I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie Sądowi I instancji nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (8 grudnia 2015 r.) do dnia wniesienia przez skarżącą skargi na przewlekłość postępowania (2 sierpnia 2018 r.) minęło ponad dwa i pół roku. W tym czasie Sąd I instancji zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej M.W. w sprawie II SA/Rz138/14. Ponadto skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Rzeszowie, który został przekazany do Naczelnego Sądu Administracyjnego a następnie do WSA w Kielcach. Skarżąca składała nadto szereg zażaleń, które wymagały rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Przy tym zauważyć należy, że przed rozpoznaniem wniosków i zażaleń, nie można było rozpoznać sprawy głównej, tj. skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Oznacza to, że skarżąca sama spowodowała przedłużenie okresu niezbędnego na załatwienie jej sprawy. Tym samym nie można stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Ostatecznie w dniu 8 sierpnia 2018 r. wydano wyrok oddalający skargę.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.