Uzasadnienie
W dniu 29 lipca 2013 r. (data prezentaty organu) M. N. złożyła skargę - za pośrednictwem organu - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Skarga została przekazana przez organ wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 19 sierpnia 2013 r. (data prezentaty sądu).
W dniu 20 sierpnia 2013 r. sprawa ze skargi M. N. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pod sygn. akt II SA/Łd 816/13. Wskazano strony, symbol, wyznaczono sędziego sprawozdawcę.
Zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2013 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.
Zarządzeniem z dnia 17 września 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 18 października 2013 r.
Wyrokiem z dnia 18 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej i organowi w dniu 6 listopada 2013 r.
W dniu 22 listopada 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) Samorządowe Kolegium odwoławcze w [...] wniosło skargę kasacyjną od ww. wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W dniu 2 grudnia 2013 r. zarządzono doręczenie skarżącej odpisu skargi kasacyjnej.
Następnie w dniu 9 stycznia 2014 r. (data prezentaty sądu) skarga kasacyjna wraz z aktami sprawy została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym też dniu skarga kasacyjna została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. akt I OSK 67/14. Sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu.
Zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 24 czerwca 2014 r.
Pismem z dnia 19 maja 2014 r. pełnomocnik organu wniósł o rozważenie zawieszenia przez Sąd postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej, w skrócie: "P.p.s.a.".
Na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt P 1/14. Uznano, że wynik oceny konstytucyjność art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) w sprawie o sygn. P 1/14 ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 67/14.
Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r. podjęto zawieszone postępowanie w sprawie. Po doręczeniu stronom postępowania odpisów postanowienia z dnia 27 sierpnia 2014 r. wraz z uzasadnieniem sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy.
W dniu 13 października 2014 r. (data prezentaty sądu) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przekazało do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę M. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżąca w skardze podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał jej racje i uchylił zaskarżoną decyzję o odmowie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wobec powyższego skarżąca wniosła o przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Skarżąca podniosła, że dotychczasowa zwłoka w przyznaniu jej żądanego świadczenia przez organ, powoduje uszczerbek w jej sytuacji finansowej. Stan zdrowia matki znaczenie pogorszył się, co generuje dodatkowe koszty leczenia i opieki.
Zarządzeniem z dnia 15 października 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 19 listopada 2014 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.
Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).
Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).
W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi od dnia przekazania skargi do tego Sądu do dnia wydania wyroku trwało jedynie dwa miesiące. Następnie sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 9 stycznia 2014 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Termin rozprawy wyznaczony został na dzień 24 czerwca 2014 r. (nieco ponad 5 miesięcy po wpłynięciu skargi kasacyjnej). W tym dniu Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe, które następnie podjęte zostało postanowieniem tego Sądu z dnia 27 sierpnia 2014 r. Od tego czasu sprawa oczekiwała na wyznaczenie kolejnego terminu rozprawy. Od dnia wpływu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego do dnia złożenia skargi na przewlekłość upłynęło nieco ponad 9 miesięcy. Powyższe oznacza, że okres oczekiwania na zakończenie sprawy nie pozwala stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone.
Dodatkowo wskazać trzeba, że zarządzeniem z dnia 15 października 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 19 listopada 2014 r. (11 miesięcy po wpłynięciu skargi kasacyjnej).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.